HET POOLSE LEVEN 26

Als je door een bos loopt dat niet door de mens is getemd en dat met rust gelaten wordt, zie je het niet alleen krioelen van leven maar zie je bij elke stap ook omgevallen bomen en rottende boomstronken, rottend blad en composterend materiaal. Overal waar je kijkt zie je leven en dood.
Maar bij nadere inspectie ontdek je dat de rottende boomstronk en de rottende bladeren niet alleen nieuw leven schenken, maar zelf vol leven zijn. Er zijn micro-organismen aan het werk.

Moleculen herschikken zich. De dood is dus nergens te vinden. Er is alleen een metamorfose van levensvormen. Wat kun je daarvan leren ?
De dood is niet het tegendeel van het leven. Het leven heeft geen tegendeel. Het tegendeel van de dood is de geboorte. Leven is eeuwig.

Wijzen en dichters van alle eeuwen zagen in dat het menselijk bestaan iets van een droom heeft - het is in schijn vast en werkelijk, maar in het echt zo vluchtig dat het elk moment makkelijk uiteen kan vallen.

In het uur van je dood kan het je toeschijnen dat het verhaal van je leven een droom is die nu ten einde loopt. Maar zelfs in een droom moet een essentie zijn die echt is. Er moet een bewustzijn zijn waarin de droom gebeurt, anders zou de droom er niet eens ZIJN.
Dat bewustzijn - schept het lichaam dat , of schept het bewustzijn de droom van het lichaam, de droom van iemand ?
Waarom verloren de meeste mensen die een bijnadoodervaring hebben gehad doordoor hun angst om dood te gaan ? Denk daar maar eens over na. 

Natuurlijk weet je dat je een keer doodgaat, maar dat blijft een mentaal concept tot je de dood voor het eerst 'in eigen persoon' ontmoet : door een ernstige ziekte of een ongeluk dat jou of iemand uit je naaste omgeving overkomt, of door het heengaan van een geliefde doet de dood zijn intrede in je leven als het besef van je eigen sterfelijkheid.
De meeste mensen keren zich er angstig van af, maar als je er niet voor terugdeinst en het feit onder ogen ziet dat je lichaam vluchtig is en elk moment uiteen kan vallen, wordt je identificatie met je eigen lichamelijke en psychische vorm, het 'ik' , iets minder sterk, ook al is het nog zo weinig. Als je het vergankelijke karakter van alle levensvormen ziet en aanvaardt, komt er een vreemd gevoel van vrede over je.
Door de dood in de ogen te zien wordt je bewustzijn in zekere mate bevrijd van zijn identificatie met vorm. Daarom gaan monniken uit bepaalde boeddhistische tradities nogal eens naar het lijkenhuis om daar tussen de dode lichamen te mediteren.
In de westerse cultuur kennen we nog een wijdverbreide ontkenning van de dood. Zelfs oude mensen proberen er niet over te spreken of eraan te denken en dode lichamen worden weggeborgen. Een cultuur die de dood ontkent verliest onvermijdelijk aan diepte en wordt oppervlakkig, bekommert zich alleen nog om de uiterlijke vorm der dingen. Als de dood ontkend wordt, verliest het leven zijn diepte. De mogelijkheid te weten te komen wie we meer zijn dan naam en vorm, de dimensie van het transcendente te leren kennen, verdwijnt uit ons leven omdat de dood de toegang tot die dimensie is.

Mensen voelen zich gewoonlijk niet op hun gemak met eindes omdat elk einde een kleine dood is. Daarom gebruiken mensen bij het afscheid nemen vaak een uitdrukking met de betekenis 'tot ziens' . Als er een einde komt aan een ervaring - een bijeenkomst van vrienden, een vakantie, je kinderen gaan het huis uit - sterf je een kleine dood. Een 'vorm' die in je bewustzijn verscheen als die ervaring oplost. Vaak blijft er een gevoel van leegte achter en de meeste mensen doen hun best dat niet te voelen, het niet onder ogen te zien.
Als je kunt leren de eindes in je leven te aanvaarden en zelfs te verwelkomen, kun je tot de ontdekking komen dat het gevoel van leegte dat in het begin onbehaaglijk was, verandert in een gevoel van innerlijke ruimte waar een diepe vrede van uitgaat. 
Door te leren op deze manier elke dag te sterven stel je je open voor het LEVEN.

De meeste mensen vinden dat hun identiteit, hun zelfbesef, iets ongelooflijk kostbaars is, dat ze niet mogen verliezen. Daarom zijn ze zo bang voor de dood.
Het is kennelijk onvoorstelbaar en angstaanjagend dat 'ik' kan ophouden te bestaan. Maar je verwart dat kostbare 'ik' met je naam en vorm en een verhaal dat daarmee verbonden is. Dat 'ik' is niet meer dan een tijdelijke vorm in het veld van bewustzijn.
Zolang die vormidentiteit het enige is wat je kent, ben je je er niet van bewust dat die kostbaarheid je eigen essentie, je diepste gevoel van 'Ik Ben' is, dat bewustzijn zelf is. Het is het eeuwige in je - en dat is het enige wat je niet KUNT verliezen. 

Telkens als er een groot verlies optreedt in je leven - zoals het verlies van bezittingen, van je huis, van een hechte relatie, of het verlies van je reputatie, je baan of lichaamsfuncties - sterft er iets in je. Je voelt je verzwakt in je gevoel van wie je bent. Er kan ook een zekere mate van desorientatie bij komen. 'Wat ben ik ...als dit er niet meer is ?' 
Als een vorm waarmee je je onbewust identificeerde, als een deel van jezelf je verlaat of uiteenvalt, kan dat uiterst pijnlijk zijn. Het laat zeg maar een gat achter in het weefsel van je bestaan.
Wanneer dat gebeurt, moet je de pijn of het verdriet dat je dan voelt niet ontkennen of negeren. Aanvaard dat het er is. Pas op voor de neiging van je verstand een verhaal te bedenken om dat verlies heen waarin je de rol van het slachtoffer krijgt toebedeeld. Angst, woede, wrok of zelfmedelijden zijn de emoties die met die rol samengaan. Word je dan bewust van wat er achter die emoties zit en ook achter het door je verstand bedachte verhaal : dat gat, die lege ruimte. Kun je dat vreemde gevoel van leegte onder ogen zien en aanvaarden ? Als je daarin slaagt, kom je misschien tot de ontdekking dat het geen angstaanjagende plek meer is. Je kunt tot je verbazing ontdekken dat er vrede uit voortkomt.
Telkens wanneer de dood komt, wanneer er een levensvorm uiteenvalt, verschijnt God, het vormloze en ongemanifesteerde, door de opening die de uiteenvallende vorm achterlaat. Om die reden is de dood het heiligste in het leven. Om die reden kan de vrede van God tot je komen door de contemplatie over en het aanvaarden van de dood.

Wat duurt elke menselijke ervaring toch kort, wat gaat ons leven snel voorbij. Is er ook maar iets dat niet onderhevig is aan geboorte en dood, ook maar iets dat eeuwig is ?
Overweeg dit eens : als er maar een kleur blauw was, laten we zeggen blauw, en de hele wereld en alles erin blauw, dan bestond er geen blauw. Er moet iets zijn dat niet blauw is zodat het blauw kan worden herkend ; anders zou het niet 'afsteken' , zou het niet bestaan.
Is er niet op grond van dezelfde logica iets dat niet voorbijgaand en tijdelijk is, waardoor je de vergankelijkheid van alle dingen kunt inzien ? Met andere woorden : als alles, inclusief jijzelf, vergankelijk was, zou je dat dan zelfs kunnen weten ? Betekent het feit dat je je bewust bent van en getuige kunt zijn van de kortstondige aard van alle vormen, ook die van jezelf, niet dat er iets in je zit dat niet onderhevig is aan verval ? Als je 20 jaar bent, ervaar je je lichaam als jong en vitaal; 60 jaar later ervaar je je lichaam als verzwakt en oud. Ook kun je anders zijn gaan denken sinds je 20 was, maar het bewustzijn dat weet dat je lichaam jong is of oud of dat je anders bent gaan denken heeft geen verandering ondergaan. Dat besef is het eeuwige in je - bewustzijn zelf. Het is het vormloze ENE leven. Kun je het verliezen ? Nee, want je bent HET.

Sommige mensen worden kort voor hun dood heel vredig en lijken haast licht te geven, alsof er iets door de uiteenvallende vorm schijnt. Soms ook gebeurt het dat heel zieke of oude mensen om zo te zeggen bijna doorzichtig worden in de laatste weken, maanden of zelfs jaren van hun leven. Als ze naar je kijken, kun je een licht door hun ogen zien schijnen. Er is geen psychisch lijden meer. Ze hebben zich overgegeven en daardoor is de persoon, het door het verstand gemaakte 'ik' , al opgelost. Ze zijn 'gestorven voor ze stierven' en hebben de diepe innerlijke vrede gevonden die de verwezenlijking is van het onsterfelijke in hen.

Aan elk ongeluk en elke ramp is een mogelijke verlossende dimensie verbonden waarvan we ons gewoonlijk niet bewust zijn.
De geweldige schok van een totaal onverwachte, naderende dood kan als effect hebben dat je bewustzijn gedwongen wordt zijn identificatie met vorm helemaal op te geven. In de laatste paar momenten van je leven en tijdens het sterven ervaar je jezelf dan als bewustzijn zonder vorm. Opeens is er geen angst meer, alleen maar vrede en het besef dat 'alles goed is' en dat de dood slechts het oplossen van een vorm is. Je ziet dan in dat de dood ten diepste een illusie is - net zo'n illusie als de vorm waarmee je jezelf geidentificeerd hebt.

De dood is geen anomalie en ook niet de verschrikkelijkste gebeurtenis die er maar kan optreden zoals de moderne cultuur je wil laten geloven, maar het natuurlijkste wat er is, onlosmakelijk met je verbonden en even natuurlijk als zijn andere pool - de geboorte. Herinner jezelf daaraan als je bij een stervende zit.
Als je bij een stervende zit, moet je geen enkel aspect van die ervaring ontkennen. Ontken niet wat er gebeurt en ontken je gevoelens niet. Door het inzicht dat je er niets aan kunt doen voel je je hulpeloos, verdrietig of boos. Aanvaard wat je voelt. Ga dan een stap verder : aanvaard dat je er niets aan kunt doen en aanvaard dat volkomen. Je hebt het niet voor het zeggen. Geef je helemaal over aan elk aspect van die ervaring, je gevoelens en de pijn of het ongemak van de stervende. Je toestand van overgave van je bewustzijn en de innerlijke stilte die daarmee gepaard gaat helpen de stervende enorm en maken de overgang makkelijker. Als het nodig is iets te zeggen, komen de woorden wel uit die stilte in je. Maar ze komen op de tweede plaats.

Met de stilte komt de zegening : vrede.

                                                                                                    Eckhart Tolle
                                                                                                    De stilte spreekt
                                                                                                    Uitgeverij Ankh-Hermes 
                                                                                                    Deventer 2003

"TeringJan", zeggen ze in Rotterdam, of "Godskelere nog an toe" ! "Zal ik Delta alvast bellen, dat je eraan komt? Je lult daar in Polen wel erg zwaarmoedig, zeg. Ach ja de blaadjes gaan vallen, dan krijg je dat !"
Lieve Lezer, het bovenstaande stuk is verre van zwaarmoedig. Eerder hoopgevend, in mijn ogen. Al jaren probeer ik de dood, afscheid nemen, te doorgronden. Ondergetekende is met overmacht de grootste janker (jankert zeggen ze inderdaad in 010). Nodig mij uit op een begrafenis en je hebt de grootste tranentrekkert (010) op bezoek, zakdoeken vol met krokodillentranen en de megasnottert (010) geeft waar voor je geld, soms tot loeiens aan toe. Niet alleen bij uitvaarten, maar jarenlang snotterend iemand uitzwaaien op station of vliegveld, staat al jaren op mijn palmares. Wat een leed! Waar komt dat vandaan ? Ligt dat aan mij of zijn er meer met dit euvel ? Uiteraard ben ik niet de enige, en daarom hielp dit stuk van Eckert Tolle mij enorm de dood te doorgronden, en afscheid in tranen te begrijpen.
Mogelijk vindt je het een moeilijk te lezen stuk of maakt het je boos, of krijg je het er warm van? In alle gevallen raakt het je dan en ga er daarna mee aan de slag. Voor jezelf of samen, met als doel zelf te ontdekken wat voor jou goed voelt. Succes !

Nu giert de wind om ons huis. De regen komt met bakken uit de hemel. Het is fris met 13 graden op de meter. De kraanvogels zijn deze week vertrokken naar warmere oorden, de paddestoelen schieten overal uit de grond. Kortom, het is HERFST.

Nog niet zo lang geleden zwommen we in het Kasteelmeer (Jezioro Zamkowe) bij zonsondergang, met 25 graden op de meter. Wat een prachtige avonden waren dat.....

.....en hoe mooi heeft de gemeente Wąbrzeżno dit strand gemaakt, met palmbomen, tafeltjes, ligstoelen, kinderspeelgoed (!) en een heuse strandbar. Terecht hebben ze hiervoor de regionale 1e prijs gekregen !

Zaterdag, 28 september, vierde Agata haar 55e verjaardag. Heel veel mensen reageerden per mail, whattsapp, per sms of gewoon door te bellen of te skypen. Hartstikke gaaf dat jullie ons nog niet vergeten zijn. Dus uit het oog, uit het hart, is het zeker niet. Wadna stuurde per post een zelfgemaakt kado op, zowel voor de jarige als voor mij......

.....prachtig toch ?
Ikzelf dacht zaterdag voor Agata's verjaardag nog een bosje rozen aan te schaffen, maar na een pyjama-ochtend samen in huis, was de bloemenwinkel om 13.00 uur reeds gesloten. En waar ga je dan bloemen halen ? Juist...op het kerkhof. Er liggen genoeg verse bloemen op een Pools kerkhof, daar niet van, maar proletarisch winkelen op een kerkhof is natuurlijk not done. Het was druk in de kleine kiosk en op mijn vraag of zij ook verse rozen hadden, werd meesmuilend gereageerd met : "We hebben alleen kunstrozen !" . Daar hoef ik zeker niet mee thuis te komen. Toen viel mijn oog op een gele bolchrysant. Dan die maar doen. Ik pakte de bol voor de kiosk vandaan en liep ermee naar binnen. "Wilt u er een passende tekst bij ? ", vroeg de verkoopster. " Nee, laten we dat maar niet doen", antwoordde ik, " anders lig ik hier morgen op dit godvergeten kerkhof , daar het voor mijn jarige vrouw is...." . De hele zaak proestte en schuddebuikte van het lachen. Met bolchrysant in mijn handen maakte ik mij snel uit de voeten.

Ook zonder verjaardag ontvangen we veel kado's. He, hoe kan dat ? Nou, onze klanten zijn zeer tevreden over Body Stress Release en daarom nemen ze zo nu en dan iets van thuis mee.......

.........dat kunnen vers geplukte eetbare paddestoelen zijn of andere heerlijkheden : 10 kilo aardappelen (bio) van eigen grond, 2 keer 1,5 kilo vers gemaakte kwark van hun eigen, vrijlopende koe, 10 kilo verse pruimen, 4 patissons (witte pompoenen), 10 kilo pruimen (onbespoten), 30 eieren van rondscharrelende kippen van eigen erf. Dit hoeft natuurlijk niet, maar is wel zeer goed voor ons zelfvertrouwen en steunt ons keer op keer in de gedachte dat we goed bezig zijn, maar eigenlijk wisten we dat al, natuurlijk ! De mensen zijn erg blij met ons en, dat treft, wij met hen. Inmiddels komen de klanten uit de naaste omgeving, naaste dorpen. Maar de schil schuift al iets verder op, tot een kilometer of 20 van ons huis : Radzyń Chełminski. Een klant komt voor ons speciaal uit Opole, toch zo'n 400 km hier vandaan....

Een leuke anekdote is het volgende :
Agata en ik hebben veel dames als klanten. Zij hangen hun jas op bij de voordeur, trekken keurig hun schoenen uit en lopen dan de praktijk binnen met in hun hand een al of niet mooi handtasje. Ze gaan dan zitten op de door ons aangewezen stoel en blijven dan altijd een beetje zitten kutten met hun handtas. ( Laat ik het zo maar uitdrukken). Leg het op de grond en opgelost, zou je zeggen ? Nee, ze blijven er mee in hun handen zitten, wat hen bij het drinken van het aangeboden watertje soms flink dwars zit. Als we dan eindelijk zover zijn dat de dame op de BSR-bank kan gaan liggen, moet eerst het tasje een plekje krijgen op de stoel, of aan de leuning van de stoel. Soms valt de tas halverwege de behandeling naar beneden, of na de behandeling gaan ze er pardoes bovenop zitten. Wat is dat toch met dat tasje ? Nu na een jaar heeft eindelijk een klant opheldering gegeven hierover : Wie het tasje niet op de grond legt , maar op de stoel (dus van de grond), die treft voorspoed. Wie het tasje op de grond legt, gooit, drapeert zal financieel leeglopen. Agata gaat vanaf nu haar tasje ook van de grond  houden...............

Hebben we nog wel tijd voor andere dingen, zou je zeggen ? Uiteraard, zoals yoga bijvoorbeeld. Daarvan en van meer prachtige dingen doen we verslag in deze blog, net op het moment dat we precies 1 jaar in ons houten huis wonen. De verhuizing was de 29e september, precies een jaar geleden !

In het voorjaar plantte ik op deze akker voor het eerst 2 rijen aardappels. Nu was de tijd gekomen om ze te oogsten, en het resultaat was helaas teleurstellend.

In de kruiwagen viel de kilo aardappels bijna in het niet.

En bij nadere bestudering zie je veel pitten en sommigen waren gewoon rot vanbinnen. Uiteindelijk bleef na selectie en schillen een kleine 4 ons aardappels over. Volgend jaar anders doen, dus. Maar weer wat geleerd !

De basilicum doet het dit warme jaar wel uitstekend. We gebruiken de grote oogst om er pesto van te maken. Kant en klaar vriezen we dat in en dat is gelukkig wel een succes !

Ook het zelfgebakken brood is nog steeds een succes : Wit brood van mijn hand en Agata experimenteert met zuurdesem, of een recept van rechttoerechtaanbrood van Bonnie.

Van 31 augustus t/m 5 september was zoon Michał bij ons op bezoek. Heerlijk om hem weer eens om ons heen te hebben. Hij wilde graag wat klussen en fabriceerde voor ons hek 2 grondbevestigingen en een mooie schuif bovenop het hek.

Zo blijft het hek verankerd in de grond en waait het niet meer open of dicht.

Toen Michał er was, kwamen Ewa en Jan ook op bezoek in Polen. In hun busje hadden ze een prachtige koperen waterpomp liggen, die Aadje van Leeuwen ons heeft geschonken.

Mijn vader heeft de pomp gereviseerd en Michał vond het leuk hem aan de praat te krijgen. Bij de ijzerwarenwinkel werden wat verloopstukken gekocht en met wat water in een emmer werkte de pomp uitstekend.

Daarna werd de blauwe slurf erop gefabriceerd en konden we de pomp in onze 4000 liter grote regenwaterput hangen. Helaas kreeg de pomp het water niet opgepompt en dat bezorgde ons toch wat hoofdbrekens hoe dit op te lossen. Uiteindelijk wierpen we de pomp gefrustreerd in het gras....

.....en daarna gingen we naar neef Marcin voor raad. Die zal in de winter een koperen of stalen pijp lassen en dan moet het mogelijk wel werken, daar de pomp nu met oppompen teveel lekt. Wordt in het voorjaar vervolgd dus. De pomp zelf is een koperen pronkstuk, die volgend jaar zeker een plek gaat krijgen, mits hij werkt.

Op 5 september vlogen we vanaf Warszawa met LOT naar Boedapest, waar Zsuzsi ons opwachtte.

Met z'n vieren beleefden we een geweldig lang weekend in Boedapest. Via AIRBNB hadden we een  onderkomen geregeld midden in het centrum, en van daaruit konden we prachtige uitstapjes maken.

Om de hoek op loopafstand staat de grootste synagoge van Europa, van een bijna oosterse, katholieke allure. Ook van binnen is het zeer indrukwekkend.....

In Boedapest woonden vanoudsher veel joden. Hongarije koos traditioneel de kant van Duitsland en dat kwam de joodse gemeenschap duur te staan. Slechts enkelen overleefden de pogroms, de geallieerde  bombardementen en gedurende de Koude Oorlog werden de overgebleven joden vaak opgepakt en naar de Goelags verbannen. De tuin rondom de synagoge is een groot massagraf en aan de achterkant is een prachtig monument neergezet ter nagedachtenis in de vorm van een omgekeerde zevenarmige kandelaar. Het lijkt een boom en op ieder blaadje zijn joodse namen gegraveerd....

De eerste avond liepen we door het prachtige centrum van Boedapest richting de Donau. Een aantal bruggen verbindt Boeda met Pest en de mooiste kozen we uit om naar de overkant te lopen...

 Vanaf de brug heb je uniek uitzicht op de burcht aan de overkant.

Aan de overkant aangekomen kan je de tunnel onder de berg door nemen of de tandradbaan naar boven. We kozen voor het laatste uiteraard, daar je dan prachtig uitzicht hebt op de brug en Donau.

Boven op de berg vielen we met onze neus in de boter : Er was een WIJNFESTIVAL en na entree betaald te hebben kregen we van de organisatie een buidel om de nek gehangen met daarin een glas van het Borfesztival (wijnfestival).

Alle Hongaarse wijnhuizen waren vertegenwoordigd en dus lieten we de witte, rode en Tokay-wijnen ons overvloedig inschenken...

 ...met het schitterende uitzicht op de Donau en het beroemde hel verlichte parlementsgebouw op de achtergrond.

Zsuzsi leerde ons gelijk hoe om te gaan met de taxi's in Boedapest. Er zijn veel wilde rijders onder de taxichauffeurs, die vaak 3 a 4 keer meer vragen dan de reguliere taxi's. Dus bij de taxihalte gewoon in de rij staan en je voor een prikkie naar huis laten brengen. Ook kan je met de metro reizen. Boedapest heeft het oudste metronet van Europa met prachtige stations !

Een van de hoogtepunten was het bezoek aan dit gebouw, dat van buiten op een kasteel lijkt....

......van binnen ziet het er zo uit...............

.....het grootste badhuis van Boedapest. Twintig kleinere binnenbaden (warm, heel warm, koud, steenkoud, met/zonder kruiden, bierbad voor feestvierders) ..

....en buiten 3 grote baden . Dat alles in een ambiance met sterallures...................

.....en in een zeer ongedwongen sfeer..........

Lopend door Boedapest gaat vaak de vergelijking met Parijs of Barcelona door het hoofd.
Prachtige, sprookjesachtige kastelen ........

...en brede boulevards met grote pleinen, met daarop alle Hongaarse helden uit het verleden....

We genoten met volle teugen van deze prachtige stad.

Zsuzsi wist uiteraard de leukste plekken te vinden, zoals dit dakterras .

Op de derde dag van ons bezoek maakten we kennis met de broer, de moeder en de oma van Zsuzsi.

Het gaat er in Hongarije hetzelfde aan toe als in Polen : Tassen vol met eten en drinken wordt naar binnengedragen en gezamelijk eet je eerst en daarna maak je kennis. Hele aardige moeder en oma , die helaas niet anders dan Hongaars praten en daar is echt geen touw aan vast te knopen. De broer van Zsuzsi heet hetzelfde als ik , Andries. Hij spreekt gelukkig Engels en kon dus het een en ander vertalen. In de middag maakten we met hen een uitstapje naar een ziekenhuis in een berg....

....dat met name tijdens oorlogen bescherming bood tegen de geallieerde en later Russische  luchtaanvallen. Tijdens de communistische tijd werd het ziekenhuis omgebouwd tot een geheime atomaire schuilkelder. Tot op heden werkt de luchtverversing nog altijd.......Heel bijzonder allemaal..

Op de laatste dag maakten we wederom een wandeling door het centrum. We bezochten de 1000 jaar oude Basiliek, een werkelijk enorme en zeer indrukwekkende kerk waar op dat moment een mis plaatsvond.

Niet ver daar vandaan is wederom een joods monument.

En natuurlijk moesten we ook het parlementsgebouw van dichtbij bekijken...

En zo kwam aan 4 dagen Boedapest een eind, waarin we veel gezien hebben en hebben kennisgemaakt met de lieve familie van Zsuzsi. Uiteraard hebben we ook van Michał en Zsuzsi genoten en gezien dat ze hartstikke gelukkig zijn met elkaar.

Weer thuisgekomen in Czystochleb wachtten Ewa en Jan op ons. Zij hebben 4 dagen op ons huis gepast en hebben in die dagen veel water gegeven aan de bomen en planten op ons land. De dagen erna bleven ze nog even plakken en dus konden de zussen effe lekker bijkletsen. Jan en ik brachten onze biercollecties weer op peil.

Na dit uitstapje naar Boedapest hebben we besloten ons vanaf nu volledig op ons werk (BSR) te richten. Dus geen gedoe over verkoop huis of verkoop auto meer. We geven dat gewoon uit handen en laten professionals daarmee aan de gang gaan. Uiteindelijk kost dat wat meer, maar je hebt verder geen kopzorgen:
Onze oranje Mercedes hebben we gebracht naar de Komis in Chelmno. Dit is de man waar wij ooit onze Suzuki hebben gekocht. Hij was enthousiast over de auto en hoopt hem zo verkocht te hebben.

Ons appartement in Grębocin laten we verkopen door makelaar Kluczowe. Deze vraagt van de koper geen geld (!), zoals de meesten wel doen. Kortom, eigenlijk een makelaar zoals in Nederland. Door een fotograaf zijn prachtige foto's genomen in huis en buitenshuis zelfs met een drone (!). Klik de onderstaande link aan en je ziet alles.

http://www.kluczowe.com/mieszkanie-sprzedaz-5478m2-210000pln-torunska-grebocin-kujawsko-pomorskie,43/8503/OMS  

Zoals u eerder heeft kunnen lezen werpt deze tactiek vruchten af, want dagelijks bellen er nieuwe BSR-klanten of ze kloppen persoonlijk aan de voordeur. Het aantal releases groeit gestaag en dat is mooi.

Toen Ewa en Jan vertrokken waren bleek er nog een bewoner overnacht te hebben. Een kleine vleermuis heeft ongeveer een week overnacht nabij de deur boven op de verdieping, op de overloop zou je kunnen zeggen. In het donker nam hij weer zijn plekje in. Daarom is de foto iets onscherp, helaas, maar het bijzondere beest is toch nog redelijk goed te zien. (hangt ondersteboven zoals het een vleermuis betaamd)

Deze zomer is bijna net zo mooi en heet als vorig jaar geweest. De droogte is wel een probleem, daar met weinig of geen regenval onze regenwaterput droog staat en we met kraanwater ons gras en planten nat moeten houden. Aan zonneschijn dus geen gebrek geweest en de temperatuur constant tussen de 20 en 30 graden, met weinig uitschieters als onweer, hagel of harde wind.
De laatste twee weken is het iets vochtiger s'nachts en overdag lekker aangenaam. Die omstandigheden zijn goed voor de paddestoelen en dus gaan we geregeld op paddenstoelenjacht, soms lopend, maar ook wel eens op de fiets. Vlakbij het station van Zieleń is een klein bos en we hoopten daar eetbare paddenstoelen te kunnen plukken.

Paddestoelen waren er niet veel. Wel hingen er prachtige vlierbessen. In ons rieten mandje stortten we 7 kilo vlierbessen. Bij het teruglopen naar onze fietsen kwamen we toch nog een Sowa tegen en die ging uiteraard ook in de mand, bovenop de vlierbessen.

Op de weg terug fietsten we bijna over deze giftige slang heen. In het voorjaar zat dit soort slang met zigzag-tekening ook op ons landje toen we berkensap aan het tappen waren. Toen sliep die nog half, deze ging gelijk vol in de aanval toen ik de foto nam. Ik werd net niet gebeten.

Omdat kort geleden er op ons landje nog geen paddestoelen groeiden reden we per auto naar de bossen rond Tokary en daar plukten we deze paddo's......

.....die we daarna heerlijk opbakten, echt smullen !..........mmmmmmmmmmmmmmmmmm!

Onze moestuin nabij ons terras heeft ons dit jaar heel veel gebracht. Wat een overvloed aan tomaten, augurken, courgettes, slasoorten, bieten, preien, bloemen, peterselie, basilicum, koolsoorten rood en wit en nog veel meer. Een ding deed het hier voor de deur niet goed : de pompoen. Een zielig klein pompoentje hangt er nu aan de plant ter grootte van een tennisbal. Vorig jaar hadden we beneden in de moestuin tientallen pompoenen van flink formaat. Afgelopen woensdag waren we bij onze garage in Grębocin en Pan Heniu hoorde ons verhaal over de pompoenen en zei : " Kijk maar eens in mijn tuin. Straks moet ik 3 man bellen om hem weg te halen............" , en daar was niets teveel mee gezegd. Mijn pet viel in het niet bij deze mogelijk meer dan 50 kilo wegende pompoen.........

Wat wel een prachtige oogst geeft, zijn de pruimenbomen aan de rand van de heuvel. Deze oude bomen, staan op het meest steile stuk van de berg, en hingen vol met weliswaar kleine, maar o zo zoete pruimen.....

Van de week stond ik in de ochtend boven in de badkamer. Je hebt dan prachtig uitzicht over de berg. Tot mijn verbazing zag ik een grote witte vlek in het gras. Dat kon niet anders als een Sowa zijn, de witte eetbare paddenstoel. Samen liepen we gelijk de berg op om te kijken of het werkelijk waar was. En ja hoor, ook bij ons groeien paddenstoelen op de berg.

De Sowa (vertaald : Uil) is een prachtige witte eetbare paddo, met een grote hoed.

Die kan je heerlijk opbakken als een Kotlet Schabowy, als een schnitzel dus. De steel is stug, en die kun je dan weer meekoken in een soep. Maar drogen kan ook. Als hij opdroogt en je legt hem van de winter in de melk, dan kun je hem alsnog opbakken als een schnitzel. We zijn dan ook trots deze mooie en grote paddestoel weer op ons land te hebben, na een jaar afwezigheid.

Nog trotser zijn we op deze paddenstoel, waarvan we de Poolse naam nog niet hebben kunnen achterhalen....

.........ze groeien hier niet zo veel. En als ze er zijn altijd in de buurt van de berkenboom. Vandaag zagen we een tweede en derde excemplaar opkomen uit de grond. Over 2 dagen is ie dan prachtig volgroeid.....

Broer Jacek en vrouw Dorota bleven op de verjaardag van Agata bij ons slapen. Ook zij wilden graag meehelpen en samen plukten we paddo's en een emmer vol pruimen.

En zo komt aan deze blog een eind. De oogst is bijna binnen. De eerste bladeren vallen en de herfst valt in. Het begin van deze blog gaat over het leven en het oneindige daarvan. Dat zie je terug in onze compostbak buiten. Alle dode dingen worden opgeruimd, leeggezogen door insecten en andere microben, en verwerkt tot compost. Wat een wijsheid schuilt er in de natuur. Iets waar we bewust zuinig op moeten zijn. Leven is eeuwig ! En zo is het maar net !

Do widzenia ! Tot Ziens !

Andy en Agata.