LET OP!
HET EERSTE STUK VAN DEZE BLOG IS IN SEPTEMBER j.l. AL GEPUBLICEERD GEWEEST. TOEN WAS ER NOG SPRAKE VAN DEEL 1 + DEEL 2 DAT LATER ZOU VOLGEN. NU HEB IK ALLES (1+2) SAMENGEVOEGD TOT 1 GROTE, LANGE BLOG 38.
VEEL LEESPLEZIER!
Andy en Agata
TIJD
"Time flies", de tijd vliegt, en zo is het maar net. Het is alweer een half jaar geleden sinds de vorige blog en dat is veel te lang. De oorlog in Oekraine is net zo lang bezig, en het ziet er niet naar uit dat het binnenkort gaat stoppen. Dit jaar is een jaar van getallen en ook dat heeft met tijd, levensduur te maken: Ondergetekende is op 10 juli 60 jaar geworden, mijn vader Dries op 17 november 90 jaar, mijn moeder Rina op 26 oktober 89 jaar oud en samen waren ze op 19 december 65 (!) jaar getrouwd. En ook Agata en ik hadden dit jaar wat te vieren op 2 mei, want toen waren we 35 jaar gelukkig samen getrouwd. Wij zijn inmiddels alweer 5 jaar inwoners van Polen en deze blog bestaat ook alweer 5 jaar, dus deze blog is de jubileum-editie !. Anderen in onze naaste familie hebben juist hun getrouwde relatie beeindigd na dik 10 jaar (broer Otto en dochter Bonnie). Ook dat is het leven, een leven van constante verandering.
Laatst ben ik opnieuw gestart in LEVEN EN LOT van Vasili Grossman. Het is een breed opgezet epos over de verschrikkingen van de Russische Tweede Wereldoorlog en de slag om Stalingrad, naar het voorbeeld van Tolstoi's OORLOG EN VREDE. Vasili Grossman is een schrijver die in geen enkele ideologie meer gelooft, maar elk van zijn hopeloos in het leven verstrikte personages het voordeel van de twijfel geeft. Hij beschrijft op onvergetelijke wijze het leven van gewone, bange mensen die door de staat en hun TIJD - het LOT - verleid worden tot allerlei banale vormen van verraad. Indrukwekkend zijn de beschrijvingen van vele vormen van menselijke bitterheid en de zeldzame wonderen van goedheid. Hieronder zijn beschrijving van het begrip TIJD, op het moment dat soldaat Krymow in een loopgraaf (toen in de buurt van Stalingrad, en kan nu zomaar ergens in Oost-Oekraine zijn), iemand prachtig muziek ziet en hoort spelen....
Midden in de loopgraaf stond een man die een oude veldbloes droeg en een pet met de groene ster van het front. Hij hield zijn hoofd schuin en speelde op een viool. " Dat is onze kapper, Roebintsjik, een groo-ooot vakman!" Af en toe werd het spel onderbroken door een grove grap, soms overstemde iemand de muzikant met de vraag of hij rapport mocht uitbrengen aan de chef-staf, een lepeltje tikte tegen een blikken mok, of iemand geeuwde langdurig - ' Aaaah' - en begon het hooi van zijn slaapplaats op te schudden. De kapper lette er scherp op dat zijn spel de commandanten niet stoorde en was elk moment bereid om te stoppen. Krymow zag dat iemand boog voor de spelende legerkapper. Waarom leek het simpele wijsje, als een smal stroompje, gespeeld door de schrille, onvaste viool, krachtiger uitdrukking te geven aan de weidse verten van de menselijke ziel dan Bach of Mozart?
Voor de duizendste keer voelde Krymow de pijn van de eenzaamheid. Zjenja had hem verlaten. Opnieuw bedacht hij bitter dat Zjenja's vertrek het mechanisme van zijn leven zichtbaar maakte: hij bleef, maar hij was niet meer. En zij was weg. Opnieuw bedacht hij dat hij zichzelf veel harde, wrede dingen moest voorhouden; hij kon zich niet eeuwig blijven verschuilen. Het was alsof de muziek hem inzicht gaf in de tijd. De TIJD is de transparante omgeving waarin mensen verschijnen, zich bewegen en spoorloos verdwijnen. Hele steden ontstaan en verdwijnen in de tijd. De tijd draagt ze aan en voert ze weg.
Maar wat hem te binnen schoot was iets heel anders, iets bijzonders. Het was het inzicht dat zegt: 'Deze tijd is niet mijn tijd'. De tijd stroomt een man of een staat binnen, nestelt zich in hen en gaat dan weer, de tijd verdwijnt, maar de man en de staat blijven, ook al is hun tijd voorbij. Waar is hij heen? De man ademt, hij denkt, hij huilt, maar zijn enige, eigen, speciaal met hem verbonden tijd is weg, verstreken, vervlogen. En de man blijft achter.
Er is niets moeilijker dan een stiefzoon van de tijd te zijn, geen zwaarder lot dan te leven in een tijd die niet je eigen is. Stiefzonen van de tijd zijn meteen herkenbaar, op personeelsafdelingen, in districtscomite's, bij politieke afdelingen van het leger, op redacties, op straat....De tijd houdt alleen van de mensen die hij zelf heeft voortgebracht, zijn kinderen, zijn helden, zijn harde werkers. Nooit, nooit zal hij gaan houden van de kinderen van een voorbije tijd, zoals vrouwen niet houden van helden van een voorbije tijd en stiefmoeders niet van andermans kinderen.
Zo is de tijd: alles verdwijnt, maar hij blijft, alles blijft, maar hij verdwijnt. En hij verdwijnt zo vlug en geruisloos. Gisteren nog was je zelfverzekerd, sterk en vrolijk, een zoon van je tijd. Maar vandaag is een andere tijd aangebroken, je hebt het alleen nog niet begrepen. De tijd die in de strijd in stukken gescheurd was, kwam weer tevoorschijn uit de triplex viool van kapper Roebintsjik. De viool vertelde sommigen dat hun tijd gekomen was en anderen dat hun tijd voorbij was. Voorbij, voorbij, dacht Krymow.
Toen de violist ophield met spelen werd een zacht geruis hoorbaar: onder het houten plankier stroomde water, en Krymow had het gevoel dat zijn ziel, die onzichtbare put die leeggehaald en drooggelegd was, zich nu langzaam weer vulde met water .
Een half uur later was de violist Krymow aan het scheren. Met de overdreven ernst die kappersklanten meestal aan het lachen maakt vroeg hij of het scheermes hem geen pijn deed en streek met vlakke hand langs Krymows jukbeenderen om te voelen of ze goed geschoren waren. In het sombere rijk van aarde en ijzer drong de vreemd misplaatste en trieste geur door van eau de cologne en poeder.
THE OCCUPANT
Om u een beeld te geven van wat oorlog nu is, heb ik een korte documentaire (via Youtube) van 24 minuten, die u hieronder in de link kunt aanklikken of bovenin in de browser kunt plaatsen, of zoek op Youtube naar deze korte docu :
https://www.youtube.com/watch?v=WIZIspwem2s
De documentaire is gemaakt van de filmpjes die een Russische soldaat (luitenant Yuri Shalayev) op zijn mobiele telefoon had. Hij is afgestudeerd aan de hogere Commando Academie in Moskou, en commandant van tankeenheid 71718, gestationeerd in Chechnya, en een representant van de Russische Elite Infanterie. De film toont hoe hij leefde en diende als militair in Rusland voor de "Speciale Militaire Operatie", en hoe hij daarna in Oekraine terecht komt om te vechten. Zijn operatie eindigt omdat hij gevangen wordt genomen en nog steeds als krijgsgevangene vast zit ergens in Oekraine.
The Occupant/De Bezitter (van de telefoon) geeft een rauw inkijkje in het leven van deze zeer jonge man, en onderstreept nog maar eens de waanzin van oorlog. U hoeft niet bezorgd te zijn dat er bloederige passages voorbij komen. Nee, juist bepaalde details komen dubbel zo hard binnen, zoals de als verjaardagskado bedoelde fiets en dezelfde fiets verderop in de film.........
24 FEBRUARI 2022
Deze datum zal ons lang bij blijven en daarover ging blog 37 in zijn geheel.
Soms geeft de natuur bepaalde seinen die we vaak pas later inzien. Misschien kunt u het zich nog herinneren, een week voor de bovenstaande datum : 3 stormen (!) raasden in een week tijd over Europa. Ook hier in Czystochleb jakkerde de westenwind over de velden en teisterde ons huis en omgeving met uithalen van 100-120 km per uur.
Hoge bomen vangen veel wind, en helaas moest een prachtige dennenboom het ontgelden. Met geweld stortte de boom naar beneden, met medeneming van enkele berken. Ons bad kwam daardoor bijna verticaal omhoog vanwege de wortels.
Op de 24e februari besloot ik lekker fysiek bezig te gaan, om de oorlog met zweet weg te spoelen...
Het zagen en kloven deed ik ter plekke en daarna werd het hout opgestapeld aan de kopse kant en zijkant van de garage..
Halverwege maart repareerde ik de badplaats op de berg...
En zoals je ziet is het loodzware gietijzeren bad inmiddels dik 100 jaar oud. Uiteindelijk staat het bad weer recht en heb ik op de omgevallen boom(rest) een zitje gemonteerd....
VLUCHTELINGEN EN BSR
De oorlog was nog maar net begonnen of miljoenen vluchtelingen uit Oekraine stroomden Polen in. Polen staat niet bekend als gastvrij land voor vluchtelingen uit brandhaarden in de wereld (Afrika, Azie), maar in dit geval gingen de harten van de Polen open om hun broedervolk in nood te helpen.
Op 5 maart kwamen de eerste vluchtelingen uit Oekraine aan in Wąbrzeźno, uiteraard overwegend vrouwen met kinderen, daar hun mannen werden gemobiliseerd om hun land te verdedigen tegen hun binnengevallen buurland Rusland, in wat daar wordt genoemd " een Speciale Militaire Operatie ". Op het noemen van het woord OORLOG staat in Rusland een straf van 15 jaar. Tolk Tosia en burgemeester Tomek Zygnarowski heetten de vluchtelingen welkom.
Ook wij waren hierbij aanwezig, daar wij graag wilden weten waar de mensen ondergebracht zouden gaan worden. De meesten werden geplaatst in appartementen op het terrein van het gloednieuwe stadion in Wąbrzezno.
Drie dagen in de week, op maandag, woensdag en vrijdag gaven wij releases aan de vluchtelingen en gezien hun spierspanning en hartverscheurende verhalen was dat hard nodig. Allereerst stonden we in de kleedkamer van het stadion, maar al snel werden we verplaatst naar de speakerruimte bovenin het stadion, met meer ruimte en volop zicht rondom.
Oud en jong stonden voor ons in de rij. Hiernaast gaven we ook releases op dinsdagen in Pływaczewo, waar twee jonge moeders met kinderen gevlucht waren uit de omgeving van Kherson in Oekraine. Zij kregen onderdak bij de eigenaren (Ola en Krzysztof Saja) van een winkeltje in Plywaczewo.
Dit was gedurende de eerste weken/maanden van de oorlog onze hulp richting de vluchtelingen. Onverwacht was de plotselinge hulp vanuit de MBSRA, de internationale tak van de BODY STRESS RELEASE. Zij ondersteunden ons met geldelijke bijdragen vanover de hele wereld en met name van collega's uit Nederland, Zuid-Afrika, Engeland en de USA . In totaal werd ongeveer 1000 Euro op onze rekening bijgeschreven als donatie richting ons .......Werkelijk hartverwarmend en vanuit hier, nogmaals heel veel dank, collega's, voor jullie steun!!!!!!
Hoe is de situatie nu, zult u zich afvragen? Vanaf eind juli zijn ineens veel vluchelingen teruggekeerd naar hun thuisland. Maar ook veel vluchtelingen verhuisden opeens naar elders (in Polen of Europa) en waren opeens verdwenen. Dit betekent dat we nu nog mondjesmaat vluchtelingen releasen. Met de winter op komst zal dat aantal weer wat gaan stijgen vermoeden we. De tijd zal het leren.........
VOORJAARBegin maart startte het voorjaar voorzichtig en ook wij trokken weer naar buiten...
We hadden er dit jaar voor gekozen om stro op onze moestuin te leggen en dat was een goed idee. Zelf zit je zacht, de aarde blijft beschermd tegen de heftige winterkou en ook in het voorjaar droogt de aarde niet uit. En na de voorbereidende activiteiten (al dan niet met hulp van Gino, onze kat) konden we de eerste zaden in de grond stoppen en de eerste voren in de grond trekken...
......en soms tref je ineens andere bewoners dan wij aan.....
.....en ook deze mag er zijn......
...heel bijzonder was de geboorte van 2 reetjes bij ons in de tuin.......
....en dit is waarschijnlijk de vader....
......die geregeld uit de moestuin eet of verse blaadjes knabbelt van onze bomen. Overnachten doet hij ook hier bij ons............
.....maar concurrent van de eland is de reebok niet....
....en ook andere types strijken bij ons neer...
VUILNISBAKKEN
Wij hebben 5 oerlelijke containers, waarin wij ons afval gescheiden storten. Tijdens de stormen in februari werden de plastic bakken alle kanten opgeblazen en moest ik soms containers verderop uit het veld halen. Ongeveer een jaar geleden had ik onder de containers grote tegels gelegd, vlak naast onze poort bij de ingang van ons landje. Ik kocht 6 goed uitziende Euro-pallets.....
....en van die pallets maakte ik een soort vuilnisbak-abri, zodat de fel gekleurde bakken aan het oog worden onttrokken vanaf ons huis, en ze niet meer weg waaien.
GINO
Gino is onze rode kater en die houdt er nogal wat vreemde poses op na...
.....en hij slaapt in alles..
Wekelijks komt zijn grote vriend langs : Kacper Plona, die al jaren bij mij voor een release komt...
...en de vraag is wie nu het meest uitkijkt naar het wekelijkse bezoek; Kacper of Gino ?
GROOT RIJBEWIJS
In de herfst vorig jaar werd ik ingehuurd door onze vriend Kamil om een auto met aanhanger te besturen, daar ik mijn groot rijbewijs heb. Toen was het voor de bomenkap. Dit voorjaar werd ik weer ingehuurd om bij een spiksplinternieuwe fabriek van SANO (veevoer) een kleine buldozer langs te brengen, die daar een stuk land moest omploegen.
Eind april is helaas mijn ooit in Nederland behaalde groot rijbewijs verlopen en dus was dit de laatste keer dat ik hiervoor officieel kon worden ingehuurd.
VOORJAAR (2)
Eind april kwam het voorjaar echt tot leven, zoals hier bij de wilde pruimenboom naast ons huis.
Ook in de moestuin komen de eerste dingen boven de grond......
......en de takken van de fruitbomen krijgen nieuwe blaadjes, en die vinden de herten erg lekker. Er zat niets anders op dan de gewassen hiertegen te beschermen.......
....met het hekkengaas waar Jan's vader (de schoonvader van Agata's zus Ewa) zijn volieres mee had omheind.
GEZONDHEID AGATA
Net als op de bovenstaande foto zag het er in het voorjaar van 2022 ineens wat somberder uit voor wat de gezondheid van Agata betreft. Scans wezen uit dat de darmkanker helaas weer terug was en dat operatief verwijderen hiervan de enige optie bleek te zijn. Van een anus besparende operatie kon geen sprake zijn en op 2 mei (onze 35e trouwdag !) ging Agata onder het mes in het oncologisch centrum te Bydgoszcz. In verband met Covid was bezoek mijnerzijds verboden (grrr,grrr), maar gelukkig kwamen Ewa en Jan uit Nederland om mij te ondersteunen en ook om een beetje mee te helpen in de tuin.
Op 9 mei haalden Ewa en ondergetekende Agata op in Bydgoszcz....
....waarna Agata een aantal maanden nodig had om zowel binnen als buiten aan te sterken....
Op 30 augustus j.l. ging Agata ter controle terug en we kunnen gerust zijn volgens de chirurg. Alles is schoon, en ook een CT van het geopereerde gebied, en MRI scan van de lever, duiden op geen enkel kankerspoor. Op 26 januari 2023 vertelt de chirurg hoe het verdere traject eruit gaat zien en hopelijk hebben wij ook nog iets in te brengen.
RONDHOUT
Als u oude foto's van Żurawi Jar bekijkt ziet u dat om ons huis hout is opgestapeld.
Onze haardbouwer heeft mij vorig jaar op mijn lazer gegeven dat ik rondhout had gekocht. Dat hout moet allemaal gekloofd worden, zodat het daarna ook in de kern kan drogen. Een gigantisch karwei, maar wel lekker in het steeds warmer wordende lente-zonnetje.
Op de kopse kant lag een nog veel grotere voorraad hout met nog een bijkomend probleem :
Het aan een kant droge hout en aan de andere kant nog vochtige hout zorgde ervoor dat de 2,5 meter hoge muur van hout ging overhellen en dreigde de ventilator van onze warmtepomp te verpletteren. Het hout naast de garage was door dit fenomeen al naar beneden getuimeld......
In en om Pływaczewo zag ik allerlei rare bouwsels van open haard hout. Het zijn ronde bouwsels, een beetje in de vorm van een iglo. Dit blijkt een ideale manier te zijn om hout te drogen gedurende lange tijd, en het ziet er nog strak uit ook.
En dus maakte ik mijn eigen houten iglo. Je start met de ronde ombouw ...
.....nadat eerst het hout gekloofd werd. Als de ombouw ongeveer 1 a 1,5 meter hoog is dan stort je het middenstuk vol...
.....waarna je uiteindelijk de iglo afwaterend maakt van boven.
Uiteindelijk ziet het er best imposant uit. In de winter kan je er als een Joods keppeltje een dekzeiltje overheen spannen en dan heb je volgend jaar winter mooi droog beukenhout.
FIETSERS
Ook dit jaar meer fietsers op de weg, om te touren maar ook gewoon voor de boodschappen.
Dit jaar 2 bijzondere bezoeken gehad van mensen op de fiets :
Op 14 mei vond er in Wąbrzeźno een fietstocht (rajd rowerowy) van ongeveer 25 km plaats, met als eindpunt Żurawi Jar. De rit werd afgesloten met een barbecue en daar hebben we genoeg ruimte voor uiteraard.
Op 1 juli hadden 3 wielrenners onze accomodatie gehuurd om te overnachten. Echter, op 1 juli vond er in en om Wąbrzeźno een heftig onweer plaats en daardoor kwamen de mannen totaal verzopen, nat en bekomen van de schrik bij ons aan. Ze vertelden dat het een wonder was dat ze nog heel waren, want bomen vielen voor en achter hen neer, hagelstenen teisterden hun ledematen en het zicht in de bui was maar enkele meters. Uiteindelijk hebben ze ergens aangeklopt en mochten ze binnen in een huis schuilen. Eenmaal bij ons op de berg gooiden ze alle natte spullen op een hoop (bijna alles). De wasmachine en droger ronkten enkele uren en zo gingen de mannen de volgende dag weer fris en fruitig door met hun rit dwars door Polen.
ELENA
Onze jongste kleindochter Elena kwam eind mei met onze zoon Michał en vrouw Zsuzsi bij ons op bezoek. Agata was nog herstellende, maar vond het heerlijk deze jonge dame mee te maken...
BEZOEKEN AAN NEDERLAND
Door de oorlog in Oekraine kozen we er dit jaar voor om ieder voor zich naar de familie in Nederland te gaan. Agata ging eind april en ik ging begin juni met Michał en Zsuzsi mee terug. Beiden verdeelden we onze tijd zo goed mogelijk tussen onze kinderen en mijn ouders.
Aangezien Michał een week bij ons was geweest, bracht ik eerst een bezoek aan Wageningen. Heerlijk om allen weer te zien en ook zij vonden het fijn dat ik er was en uiteraard ook toen Agata er was een paar maanden eerder.
Verrassend was dat ik op een gegeven moment door Wageningen liep en daar is reeds geruime tijd een VERPAKKINGSVRIJE WINKEL. Ik sta nietsvermoedend voor het winkelraam, staat daar ineens een gedicht van Bonnie op het raam gekalkt. Dan smelt je toch wel een beetje van trots........
Op 3 juni werd op het schoolplein van de Vrije School in Wageningen het Pinksterfeest gehouden. Iedere groep van De Zwanenridder doet dan zijn kunstje met de linten rond een versierde paal. Bijzonder om dit een keer mee te maken op een werkelijk bloedhete dag. Die sloten we af met een bezoek aan de Rijn.




Rina en Dries kwamen mij na een aantal dagen ophalen en voordat we naar Barendrecht vertrokken, maakten we met z'n allen een boswandeling in de prachtige bossen rondom Wageningen.
Eenmaal weer in Barendrecht, vroeg Michał mij te helpen met het ophangen van een aantal rolluiken bij hun twee slaapkamers op de eerste en tweede verdieping. Het eerste rolluik viel niet mee, daar we nog even moesten wennen aan het systeem, maar daarna ging het vlotjes en hing alles prima aan de pui van hun huis.
....en dat leverde grote blijdschap op................................
WĄBRZEŹNO-DAGEN / DNI WĄBRZEŹNA
Net vers terug uit Nederland, werd er in Wąbrzeźno de jaarlijkse Wąbrzeźno-dagen gevierd. In de stad staan allerlei activiteiten en optredens gepland en het sluitstuk van dat weekend (10 juni) was een optreden van de in Polen bekende rockband BIG CYC, te vergelijken met de Golden Earing in Nederland.
Het is overigens tof dat er in Wąbrzeźno zoveel georganiseerd wordt. Onze b+b-gasten vinden op de tafel boven een overzichtsposter van wat de gemeente Wąbrzeźno organiseert en dat is inderdaad indrukwekkend veel.............................
WĄBJAZZNO2 (1) : FOTO-SESSIEZoals u wellicht weet, is mij vorig jaar oktober gevraagd om op te treden tijdens de tweede editie van WĄBJAZZNO, het jazz-festival hier in Wąbrzeźno. De gedachte was als volgt: Ik stel een play-list samen uit mijn omvangrijke cd-collectie met dansbare muziek in de genres jazz,blues, soul, latin, nu-jazz etc. Op een moment gedurende het festival wordt mij de gelegenheid geboden die ten gehore te brengen, en men dacht daarbij aan een optreden op het dak van het vernieuwde boothuis aan het Jezioro Zamkowe. De organisatie had mij toegezegd voor de muziek-installatie te zorgen en aan mij de eer om de plaatjes (of beter gezegd de cd's) te draaien . Hiervoor heb ik al jaren 2 cd-spelers en een mengpaneel klaar staan. Kortom, een beetje old-school cd's draaien was het plan. Het hele jaar heb ik gewerkt aan de samenstelling van de juiste nummers. Hoe dichter we bij de data van het jazz-festival kwamen (3-7 augustus) hoe meer vragen er op mij afgevuurd werden. Een daarvan was zelf een promo-foto te maken en een promo filmpje voor Facebook. Het laatste is mij gelukt, maar de selfie van mij werd direct afgekeurd. Uiteindelijk werd een professionele fotograaf op mij afgestuurd en samen met hem schoten we op het strand van Wąbrzeźno tientallen foto's.
Wel gek om ineens zo in de schijnwerper te staan overigens. Uiteindelijk werden de volgende foto's geschikt bevonden voor publicatie.
De lap-top is natuurlijk puur voor de foto, en de koptelefoon staat natuurlijk wel stoer zo.......
Enkele weken later ging het publicitair echt los en verscheen een van deze foto's (de 4e) op posters en billboards door heel Wąbrzeźno heen...
Als u onderaan de poster kijkt ziet u tussen de sponsoren BODY STRESS RELEASE en b+b ŻURAWI JAR staan, daar wij de artiesten gratis onderkomen aanbieden in onze b+b.
SALSATION
Begin juli was er een ander evenement waar wij middels 2 BSR-vouchers de sponsoring verzorgden : SALSATION. De hele dag waren tientallen mensen op salsa-gerelateerde muziek aan het dansen, waarvoor speciaal uit binnen- en buitenland artiesten werden ingevlogen. Die artiesten verzorgden optredens uiteraard, waarbij het vooral om het uitvoeren van danspasjes ging. De muziek werd van band gespeeld. Verrassend vond ik het dat het nog het meest leek op inline-dance, maar dan zonder cowboy-laarzen en hoeden. Dus niks geen stijldans-achtige zwoele dansen, maar twee stappen vooruit, drie achteruit en armen omhoog-omlaag etc. Niet echt mijn/ons ding, maar wel leuk om eens mee te maken en gezien de grote drukte is het een evenement dat veel bezoekers trekt. Salsation trekt door heel Polen heen en de echte fans reizen dit circus letterlijk achterna.
Dit heuglijke feit ging natuurlijk niet ongemerkt voorbij. Er waren slingers, kado's, veel telefoontjes en mails van familie en vrienden.
We trakteerden onszelf op Chinese Fondue en dat was lang geleden .....
Ook zonder verjaardag komt het hier in huis wel goed met de maaltijden. Wat te denken van het onderstaande vegetarische gerecht: Zoete aardappel, met gebakken verse paddestoelen van onze eigen berg, en selderijsalade......
...of bleekselderij op een bedje van gierst, met peterselie en walnoot.....
...maar ook deze salade mag er zijn ...mixed salad, rucola, peer, verse bieslook uit eigen tuin, walnoten en een dressing van olijfole en appel-azijn. Mmmmmmmmmmmmmmmmm
Vanaf de huiskamertafel heb je soms een prachtig uitzicht door de voordeur naar buiten.....
.....waar Agata soms haar yoga-oefeningen doet.......
....maar als de deur open staat nodigt dat ook onverwachte gasten uit.....

WĄBJAZZNO2 (2) START FESTIVAL
En toen was het begin augustus zover: Voor de tweede keer werd in Wąbrzeźno het jazzfestival WĄBJAZZNO georganiseerd. Het festival duurde dit jaar zelfs een dag langer: van donderdag 3 tot en met zondag 7 augustus 2022. Op donderdag vond er in het centrum van Wabrzeźno een prachtig concert plaats van twee jazz-muzikanten uit Oekraine : Bassist Igor Zakus en toetsenist Usein Bekirov, aangevuld met trompettist Piotr Damasiewicz en een vocale bijdrage van Anita Łazińska.
Van de laatste hebben we een work-shop zang bijgewoond in het Cultuurhuis van Wąbrzeźno, wat ook heel bijzonder was.
En toen was het uiteindelijk 5 augustus, de dag waar ik mij het hele jaar op voor had bereid: een dj-set op het dak van het botenhuis aan het Jezioro Zamkowe (Kasteelmeer). Maar ja, dit is Polen, alles kan veranderen op het laatste moment......Ongeveer een week voor mijn optreden werd mij medegedeeld dat het dak van het botenhuis dansende mensen in grote aantallen niet aan zou kunnen. O.k., dat begrijp ik, safety first natuurlijk! De organisatie gaf aan een tweede optie te hebben: Een drijvend ponton met mij erop en de mensen dansend op het strand. Geen idee is te gek, we doen het gewoon! En dus keek ik op de vrijdagmorgen even stiekem om de hoek of het ponton al op het water lag, maar niets van dit alles. Na een belletje naar de organisatie werd mij duidelijk dat ook deze optie niet door ging. De volgende optie was een klein podium op de rand van water en strand en uiteraard kon ik mij daar in vinden.
Hierboven zie je hoe het strand er op een zonnige zomerse dag uitziet: zwart van de mensen, die lekker lui onder de palmbomen liggen of zwemmen in het kraakheldere water van het Jezioro Zamkowe.
Een andere verrassing was dat ik dacht dat ze mij wel even ergens in het bij-programma zouden zetten, in de luwte ergens. Nee, de organisatie bombardeerde mij, samen met zand-kunstenaar Jakub Biewald, tot hoofdact van vrijdag 5 augustus. Tomasz en Bożena, onze vrienden uit Poznan kwamen speciaal naar ons toe om mij mee te helpen met opbouwen en om natuurlijk naar de muziek te luisteren en te dansen.
Tegen de avond reed ik onze auto zo dicht mogelijk bij het strand. Met onze kruiwagen vervoerden we de massa cd's, tafels, cd-spelers en een mengpaneel naar het kleine podium dat met twee poten bijna in het water stond. Om 19.00 uur stond alles klaar en na een soundcheck kon ik tevreden zijn: Vette sound en optimaal weer. De organisatie gaf aan dat we nog tijd zat hadden tot 20.00 uur en dat boven in het amphitheater eten klaar stond voor de artiesten.......Agata en ik schoven aan tussen muzikanten en organisatie-leden en lieten ons het eten goed smaken. Leuke verrassing.
Om half acht trok ik nog even mijn zwembroek aan en dook het verkwikkende water in op deze schitterende, zonnige dag.
Voor de start van de dj-set werd ik nog geinterviewd door de plaatselijke radio. Zoals je ziet, heeft Agata speciaal een T-shirt gecomponeerd voor dit optreden.
Om 20.00 was het zover: Festival-presentator Jerzy Szczerbakow bedankte allereerst de sponsoren en kondigde toen mij aan. En daarna ging het muzikaal los.........
Als draaitafel heb ik vanuit onze garage de door mij geconstrueerde houten tafel naar het strand laten transporteren. Die tafel zou niet wegwaaien en op de tafel heb ik genoeg ruimte voor de apparatuur en de cd's. De tafel camoufleerde ik met zwarte lakens en ooit kreeg ik van Aadje van Leeuwen een artiesten-handdoek van het North Sea Jazz Festival en dat paste aardig bij mijn shirt en past uitstekend bij het concert aan het water.
Toen het echt donker was kwam kunstenaar Jakub Biewald in actie. Op mijn muziek maakte hij zand-tekeningen op een verlichte plaat. Met een camera erboven werd het resultaat geprojecteerd op een groot scherm en het moet gezegd, een prachtig effect en hulde aan Jakub!
Ik begon de avond met rustige, swingende jazz volgens mijn vantevoren gemaakte playlist. Na anderhalf uur liet ik dat los en draaide cd's op intuitie. Meer en meer mensen kwamen naar het strand en dansten in het zand of op de houten vlonders.
Om het podium heen, op ongeveer 2 meter afstand, waren bij het opbouwen palen neergezet met daartussen een koord met programma's van het festival. Ik vroeg waarom dat was en men antwoordde dat ik dat wel zou merken. En inderdaad, hoe verder de avond vorderde hoe meer mensen kwamen om een verzoeknummer aan te vragen. Daar doe ik niet aan en zeker geen Disco-Polo. Na een paar pilzen of wodka's liepen de mensen zowat dwars door de afzetting heen of draaiden aan de knoppen van de muziek. De organisatie hielp mij daarna om deze mensen op afstand te houden.......
Om 24.00 uur vond de organisatie het tijd voor het laatste nummer, mede door een dreigend onweer. En dus draaide ik na 4 uur een speciaal laatste nummer. Je bent eigenwijze Nederlander of niet.....dus ik dacht na het laatste nummer knallen we er nog een extra nummer in. Dat had ik beter niet kunnen doen. Het publiek vond het geweldig, overigens, maar na een minuut of drie besloot de natuur anders: Pardoes brak een onweersbui los en de bui knalde over het strand. Ik had hierop gerekend middels grote plastic zeilen en die werden gedrapeerd over de tafel heen, maar toch werd besloten direct af te breken en met draaghulp van velen stond na 10 minuten alles droog boven bij het amphitheater onder het afdak. Een speciaal einde aan een speciale dag........
De dag na het concert had ik de auto even vluchtig geparkeerd in het centrum. Een parkeerwacht wilde zijn boekje al tevoorschijn trekken om mij een prent te geven, totdat hij mij aankeek : "Heee, ben jij het? Toffe muziek gisteren, ik heb genoten, man! Volgende keer iets in de meter stoppen, met je optreden gisteren, heb je deze bon betaald! "
Tot op heden wordt ik op straat of in de supermarkt nog steeds aangesproken dat het concert zeer geslaagd was en de mensen vertellen dat ze zeer genoten hebben van de muziek. Dat is nog eens wat anders als muziek op Tidal, Amazon of Spotify, en zo is het maar net......Kortom, eer van mijn werk!
De organisatie van WĄBJAZZNO2 was zeer tevreden en zij vroegen of ze mij voor volgend jaar weer konden boeken voor WĄBJAZZNO3. Op VRIJDAG 4 AUGUSTUS 2023 a.s. kan een ieder die dat wil hierbij aanwezig zijn, want de entree is GRATIS. Tot dan! U komt toch ook?
Inmiddels heb ik als DJ een after-party gegeven voor de organisatie van het Kerstconcert 2022 op 27-12 j.l., waarbij ongeveer 50 personen aanwezig waren.
Op VRIJDAG 3 maart 2023 a.s. van 19-21 uur geef ik mijn eerste betaalde optreden in het cafe van het Dom Kultury. In die twee uur draai ik mijn beste muziek van 2022, met info over het nummer of artiest, en dit alles in het kader van MUZYKOWANIE W DOBRYM STYLU (muziek in een goede atmosfeer/stijl). Ook hier is de toegang gratis,en tafel reserveren gewenst !
GOLUB DOBRZYŃ
De dag na mijn optreden sliepen we lekker uit, om daarna een bezoek te brengen aan het kasteel van Golub Dobrzyń.
WĄBJAZZNO2 (3) : EWA BEM
Ongeveer een jaar geleden vroeg ik aan Karolina en Tomek Kraska welke artiesten voor het festival waren gecontracteerd. Vol trots vertelden ze mij dat ze Ewa Bem hadden kunnen strikken. Ik keek hen aan en vroeg ongegeneerd: "Who the fuck is Ewa Bem?" Dat had ik beter niet kunnen zeggen, want zij staat in de Poolse Jazz echt op een voetstuk, te vergelijken met Ella Fidzgerald of de Nederlandse Rita Reys, met als enig verschil dat Ewa nog in leven is. Op internet kun je alles over haar vinden en beluisteren. Tomek en Karolina belden ons een week voor het festival op of wij plek hadden in ŻURAWI JAR van zaterdag 6 tot maandag 8 augustus voor the first lady of Polish Jazz?
En uiteraard maakten wij plek voor haar en haar man Ryszard Sibilski (o toeval, directeur van Endemol Polska).
Terwijl Agata met Tomasz en Bożena naar de optredens van het festival gingen, verwelkomde ik Ewa en Ryszard bij ons op de heuvel in Czystochleb. Ryszard en Ewa zijn al vele jaren samen, en je mag verwachten dat ze sterallures hebben of iets van dien aard. Maar nee, wat een warme persoonlijkheden. Heerlijk om met ze te praten en ze alles te laten zien, op het gemak. Op de facebook-pagina van Ewa (ewa bem odnova) zie je hun fotografische indruk van hun bezoek aan ons.
Later op zaterdag ging ik Agata, Tomasz en Bożena achterna om te genieten van het optreden van het Marek Napiórkowski Trio.
En het sluitstuk van de zaterdag en zondagavond was de Jam Session met diverse jazz-musici uit de omgeving. Ook artiesten van het festival schoven aan en jamden er lustig op los.
Ewa gaf aan dat ze op zondag, de dag van haar optreden, de hele dag niet gestoord wilde worden. Ze wilde zich optimaal voorbereiden. Ryszard nam die dag het eten mee naar boven, maar volgens mij snoepte ze daar niet veel van. Wel was ze de hele dag bezig met toonladders en haar repertoire vocaal aan het doornemen. Bijzonder om dit mee te maken.
Tomasz en Bożena moesten helaas eerder naar huis, maar gingen nog wel met Ewa op de foto.
De zondagavond van het festival begon met een optreden van saxofonist Grzech Piotrowski & The Alchemik Big Band.
Ewa Bem sloot de avond en het festival af met een geweldig optreden samen met de Alchemik Big Band voor een tot de nok toe afgeladen amphitheater aan het Jezioro Zamkowe.
En na dit prachtige optreden werd ook de organisatie van WĄBJAZZNO 2 in het zonnetje gezet...
Maar daarmee was het feestje nog niet voorbij. Op maandag, the day after, was het voor ons allen tijd om afscheid te nemen van Ewa en Ryszard.
Wij maakten een ontbijt en daar kwam iedereen maar wat graag op af.
Ewa werd gevraagd om een van de speciale posters te signeren, en die zouden daarna voor een goed doel worden geveild.
Wij vroegen Ewa om iets over haar verblijf bij ons op een A4'tje te schrijven.
En dat deed ze uiteraard. Het resultaat hiervan hangt ingelijst naast de ingang (boven) aan de muur.
Met z'n allen zwaaiden we de Poolse Jazz-diva uit en was het festival definitief ten einde.
WOUTER EN SANDRA OP BEZOEK Onverwacht lieten onze tennisvrienden Wouter en Sandra van der Meer weten dat ze zin hadden om per auto naar ons toe te komen voor een korte vakantie. Uiteraard waren ze van harte welkom en we hadden enkele zeer gezellige dagen met hen.
Met Wouter hebben we vaak getennist op TV Smitshoek en ook hebben we enkele toernooien gespeeld in het Heren Dubbel en de Mix.
Sandra tennist zelf niet , maar is/was zeer actief in vele activiteiten op de TV Smitshoek.
Als verrassing hadden we een uitstapje geregeld. Toen we voor het hek stonden had je Wouter's gezicht moeten zien. "Gaan we naar de varkens? Ik moet daar niets van hebben!" Uiteindelijk trok hij toch de blauwe plastic schoenhoezen aan en gingen we door het hek naar binnen bij het varkens-asiel Chrumkowo, waar zo'n 80 varkens van diverse soorten hun oude dag slijten.
Een uur lang liepen we daar rond en wat blijkt, varkens zijn intelligente wezens die hardstikke schoon zijn, al zou je dat niet zeggen. Wouter hield wijselijk zijn handen in de zakken, maar genoot uiteindelijk toch van de grote, kleine, dikke, kale en behaarde varkens.
In de avond besloten we naar het oogstfeest (Dożynki) te gaan naast het kasteel van Radzyń Chełmiński. Op een podium vonden optredens plaats en rondom waren kraampjes,vele bierpompen en worstverkopers. Na een uur werden we helaas naar huis verjaagd doordat de regen met bakken uit de hemel viel.
TUINWERK
Na het vertrek van Wouter en Sandra besloten we wat dingen in de tuin aan te pakken. Bij het hek plaatsten we een witte hortensia, een gift van een van onze klanten.
En ook bij ons huis op de heuvel plaatsten we wat planten of we verplaatsten er een paar om ze een betere plek te geven.
En deze plant heeft het erg naar zijn zin....
De oleanders hebben we symmetrisch naast de trap gezet, echt een gouden vondst.
Bij de garage hebben we de speciale klimrekjes beter verankerd aan de muur en zo groeien de klimmers (Morning Glory) en de klimrozen (Westerland) prachtig samen.
Aan de randen van onze moestuin bloeien prachtige rode bloemen....
Uit onze moestuin was de oogst weer puik te noemen....
Op onze berg groeien prachtige dingen, gratis af te halen, zal ik maar zeggen....
Hebben we het zelf niet, dan kopen we het op de plaatselijke markt of bij een verantwoorde verkoper en maken er heerlijke jam van, dus in dit geval bramen/bosbessen jam.
Of we bakken er heerlijke taarten van.....
Valt er niets van te bakken, dan maken we het in zoals met 20 kilo augurken gebeurde........
SAMEN OP BEZOEK IN NEDERLAND
Voor het eerst in lange tijd gingen we samen weer eens naar Nederland. Elena, de dochter van Michał en Zsuzsi, werd op 8 september 1 jaar. Op die datum waren zij bij de familie van Zsuzsi in Debrecen (Hongarije). Er werd voor deze gelegenheid een speciale foto-sessie geregeld.
Omdat zij op vakantie waren, konden we eerst naar Bonnie, die inmiddels woont in haar eigen huurwoning. Een alleraardigst huis, niet groot, maar charmant, met een oprit en een mooie grote tuin.
Bonnie had nog wat laatste spullen in het huis van Jorden staan, en die haalden we op met haar literaire collega Laurens, die alles in zijn gave DODGE uit 1941 stalde.
Uiteraard hielpen we met uitladen van de spullen en het in elkaar schroeven van meubels, rekken, bedden en tafels. Ook de wc kreeg een opknapbeurt.
We sliepen enkele dagen in het huis van Jorden en halverwege de week gingen we naar mijn ouders in Barendrecht. Daar brachten we enkele gezellige dagen door, waarna we op zaterdag 10 september naar het verjaardagsfeest van Elena gingen.
De dag na het verjaardagsfeest vlogen we weer terug naar Polen. Afscheid nemen is niet mijn sterkste kant, alhoewel, emoties mogen er best zijn, toch? Maar soms vertelt je intuitie je dat 'iets niet pluis is' en dat was bij het afscheid van mijn ouders het geval. Mijn moeder met name was sterk vermagerd en soms wat paniekerig in sommige dingen. Maar goed, we hebben allemaal wel eens een slechte dag....
MOEDER IN ZIEKENHUIS
Na twee weken werd ik door Michał gebeld dat Rina per ambulance is afgevoerd naar het Ikazia-ziekenhuis, daar ze het op een ochtend erg benauwd had bij het wakker worden. Wat doe je in zo'n geval? Juist, dat doen waar mijn ouders zo vaak over geklaagd hadden toen we naar Polen verhuisden: aanwezig zijn als het moet. En dus boekte ik op vrijdag een vlucht voor de zaterdag en ook Otto regelde direct een vlucht uit Traverse City in Michigan (USA).
Eenmaal in Nederland werd ik door Bonnie opgehaald van het vliegveld in Eindhoven. Samen reden we door naar het Ikazia-ziekenhuis. En daar lag mijn moeder, gedrukt in de witte kussens, vel over been, maar wel met veel praatjes. Maar wat ze zei was dermate verward, dat ik dacht in de verkeerde film terecht te zijn gekomen. De verwardheid bleek een stress-reactie waar ouderen soms last van hebben bij een accute opname, zo werd mij verteld door de behandelend arts.
Om een lang verhaal kort te maken: Ze mocht na een week het ziekenhuis alweer verlaten, en mijn vader, Otto en ik zagen dat dat het beste voor ons allen is. Het hardst knap je thuis op, heb je goed eten en bovenal heb je Dries naast je.........


Al met al, konden we wel zien dat Rina een jas had uitgedaan en weer aan moest sterken. Van alle kanten werd hulp ingezet: thuiszorg kwam helpen met wassen en aankleden, wij (Otto en ik) kookten, bergen met medicijnen (15) moesten opgehaald en gegeven worden, beugels werden gemonteerd aan de trap naar boven en in de badkamer. Bij een instelling werd een rollator geleend en de huisarts kwam wekelijks een paar keer kijken hoe het ermee ging. Uiteindelijk bleek dat Rina op de bewuste ochtend een kleine hartaanval heeft gehad, waardoor een propje naar de hersenen is gegaan en daarmee een kleine hersenbloeding heeft veroorzaakt. Wonder boven wonder leidde dit niet tot gedeeltelijke of algehele verlammingen, maar "alleen" een defect in de visus op rechts. Kortom, ma ziet op rechts minder en lezen gaat sowieso moeilijk. De dietiste schreef zoutloos eten voor en ook rustig aan met suiker was het devies. Daarmee rekening houdend kookten wij de maaltijden en zagen dat ma in tijden niet zo goed heeft gegeten. Je zou verwachten dat je daarvan aankomt, maar in haar geval gaat dat mondjesmaat. Na 2 weken ging ik met een gerust hart weer terug naar Agata in Polen, Otto bleef nog een week of 6 langer en zag dat Rina beetje bij beetje weer de oude werd en ook zelfstandig dingen kon doen in het huishouden en op kookgebied.
PERMACULTUUR
Toen ik in Nederland was heeft Agata alvast een begin gemaakt met een nieuwe manier van tuinieren: Permacultuur.
Agata kon niet langer op mij wachten, zo enthousiast was ze. Met noeste arbeid groef ze een gleuf van enkele meters lang....
...en een centimeter of 40 diep.....
Hierin wierp ze allerlei oude takken, boomstammen en gooide ze houtsnippers en resten uit de compostbak. Daarna wierpzje de afgegraven aarde er weer bovenop en zo ontstond een kleine heuvel.
Daar weer bovenop werd een laag stro van zo'n 25-30cm geworpen. Dit beschermt de aarde tegen uitdroging en erosie en zorgt er ook voor dat ontkruid niet of minder groeit dan normaal.
Eenmaal zo'n heuvel, dan ben je voor 20 jaar klaar. Je hoeft niet meer te spitten, is op betere werkhoogte en je kan sommige gewassen het hele jaar laten staan. Oogsten kan het hele jaar door. En ook Gino heeft een zachte en warme uitkijk- c.q. kakplek.
In de door Agata gemaakte groenteheuvel werden de eerste gewassen geplaatst: knoflook en een klein beetje peterselie. Je schuift het hooi opzij, doet in wat gaten de bollen, uien of planten en bedekt het weer met stro.
Om ook de rest van de tuin op dezelfde wijze te doen, moesten we eerst alles oogsten. Nu ik weer terug was ging dat sneller en konden we het volledige plan ten uitvoer brengen.
Aan beide zijden van de moestuin legden we grote zeilen neer. In demoestuin zetten we met lijnen uit waar de gleuven gemaakt moesten worden.
Onze vrienden van City Garden vroegen we om ons te helpen. Zij kwamen met een kleine graafmachine en die schepte de aarde uit de moestuin op de plastic zeilen.
Hierna kon het vullen van de gleuven beginnen.
Net als bij de proefheuvel stortten we de gleuven verder vol met enkele bigbags houtsnippers en de inhoud van onze compostbakken. Ons natuurlijk afval wordt in het vervolg direct in de heuvels begraven.
Diverse mensen vonden het leuk om te kijken waar we mee bezig waren. Paola en Agata's broer Jacek hielpen ons met de aarde terugscheppen in de gaten. Lekker om zo fysiek bezig te zijn in een mooi november-zonnetje. Uiteindelijk ziet onze tuin er zo uit......
Soms sta je voor verrassingen die we nog niet eerder hebben meegemaakt met gasten in Żurawi Jar.
Er boekten bij ons een echtpaar met hun twee volwassen zoons, waarvan de een aan het andere eind van Polen woonde en de ander in Duitsland. Toen ze de volgende ochtend bij ons aan de ontbijttafel zaten, stelde ik een vraag die ik wel vaker aan onze gasten stel: Wat brengt jullie hier? De vader ging ineens wat onrustig op zijn zetel schuiven, keek zijn vrouw en zoons aan, en gooide toen het hoge woord eruit: "Andy, we gaan vandaag op het stadhuis van Wąbrzeźno trouwen! Kun je vanmiddag een lekkere maaltijd voor ons maken om dit te vieren?" En zo gebeurde.
Terug van het stadhuis poseerden zij in de tuin, waar wij hen ontvingen met champagne. Daarna was het tijd voor de door ons gemaakte Chinese Rijsttafel.
DE MARKTKOOPMAN
Dinsdag en vrijdag is er markt in Wąbrzeźno, en meestal gaan we daar naartoe omdat mensen hun zelf verbouwde groenten, eigen kippen/eieren en wat al niet meer, verkopen. Vanaf het begin dat we hier kwamen wonen, stond er in het midden van de markt een groente-stalletje met een wat oudere man en die sprak vooral de dames aan met " Królowo" (Koningin) en ook bij mij fleemde hij dat het een lieve lust was. In het begin reageerde ik terug op z'n Rotterdams: Pleur op met dat gevlei, doe normaal en verkoop me liever goede,goedkope groente en fruit en geen rotzooi. Op de grote markt op de Binnenrotte in Rotterdam, bij de visstallen, gaat het er nog heftiger aan toe: Als een van de medelanders het waagde de uitgestalde vis te betasten dan kregen de dames en heren een arsenaal aan vloeken en racistische taal over hen uitgestort, waardoor ze het in het vervolg wel lieten om met hun "tiefusklauwen" de vissen te beroeren. Pluspunt is dat zo'n positieve aanspreektoon de mensen toch aanzet om in zijn buurt te vertoeven, ongeacht of ze iets kochten. Maar dat doe je dan meestal juist wel om hem toch te belonen voor zijn toneelstuk die de mensen vrolijk maakt. De koopman en ik stonden in het begin dus wat op gespannen voet, maar uiteindelijk werd ik de Hollandse Król (koning) genoemd, iets dat mij toch met enige schaamte bekleedde daar ik niet geassocieerd wil worden met "prins Pils" Aleksander, het koningschap op zich en het vorstenhuis in het algemeen. Ook al was het weer soms somber, hij was het zonnetje van de markt en dat was de attractie op zich voor ons beiden.
Al een paar maanden zagen we hem niet meer. Op zijn plek stond wel dezelfde wagen, maar niet hij maar twee dames verkochten de groenten en fruit. Toen ook zij niet meer kwamen en er een ander op zijn plek ging staan, vroegen we aan de alleraardigste verkoper hoe het met de man van "Królowa" is? De man hinkte wat ongemakkelijk, net als zijn gedachten waarschijnlijk, en toen kwam het hoge woord eruit: "Hij leeft niet meer, inmiddels reeds 3 maanden. Hersentumor, in korte tijd was het over ". We stonden als aan de grond genagelden dat zag de verkoper. " Ik zie dat hij u dierbaar was, u krijgt de kilo peren kado van mij!" En daarna aten we de peren, met in gedachten die toffe peer op de markt....
HERFSTWANDELINGHerfst is voor sommigen een triest jaargetijde, maar hier bij ons is het schitterend met alle gekleurde bomen in herfsttooi. Een beetje mist erbij en het plaatje is compleet, zeker in panorama-perspectief.
De natuur zorgt soms ook voor onverwachte effecten......
MOERAS
Vanuit ons huis zag ik de boom al een tijdje liggen, geknakt. Het onderste stuk was blijven staan, ongeveer een meter van de grond: het breekpunt. Interessant is, waarom de boom juist daar is geknakt en niet net iets hoger of lager. Laten we het het zwakste punt noemen.
Mijn zwakste punt is dat ik iets wil en als ik het gewilde heb, vaak nog meer. En dan heb ik het niet over geld, maar over gevallen bomen.
Als een gier kijk ik vanuit ons huis in de rondte, op zoek naar hout. Dat hout transformeert in stukken van een meter of twee, waarna het gezaagd wordt in handzame hompen, die daarna met veel geweld door mij gekloofd worden.
Het was een mooie, zonnige dag en ik had het plan al klaar. In mijn terreinauto zette ik de motorzaag, en legde de handschoenen erbij. Een kan met benzine en een bus met kettingolie completeerden mijn jagersuitrusting van vandaag.
Maar voordat ik vertrok reed ik eerst naar het stadje 4 kilometer verderop en kocht daar op de markt een paar comfortabele groene laarzen. Niet van die zware Hollandse, nee, het waren lichtgewicht Poolse laarzen met een vilten binnenkant.
Op de terugweg van de stad reed ik regelrecht naar de geknakte boom. De motorzaag gierde van de pret en had de boom in een vloek en een zucht klein gemaakt. Na het stoppen van de motor dreef de wolk uitlaatgassen traag het grasveld over. Voor mij het sein om de auto dichterbij te rijden en alles erin te werpen. Dat ging sneller dan ik had verwacht. En dan komt het moment waarop de klus geklaard is. Mijn moeder zei altijd na een toiletgang : " Kijk achterom en bekijk hoe het eruit ziet" , daarmee doelend op de vorm en kleur van de door mij geproduceerde drol. Tegenwoordig is dat lastig want mijn bolknak verdwijnt met een plons in een diepe plas water, waaruit blijkt dat de evolutie der toiletpotten niet op ieder detail goed is uitgepakt. Maar mijn moeder had de vorige quote nog niet afgemaakt of ze vervolgde met een orakel over achtergelaten resten, die terstond door mij persoonlijk gekuisd moesten worden met die gruwelijke witte borstel waar de resten van de vorige observatie en anonieme observator nog aanhingen.
Ik keek nog een keer om naar de plek waar ik gewerkt had en zag wat resten die wat mij betreft best in een bos thuishoren. Een inwendige stem zei " goed bezig" en dat was het sein voor mij om in de auto te stappen. Ik opende de deur en keek, met een been al in de auto, over het dak van de auto heen naar ons huis dat daar prachtig op de heuvel ligt. Mijn oog viel verder op het bosje rechts en daar zag ik een nieuw slachtoffer voor mijn motorzaag. Hoogmoed komt voor de val....
Ik stapte weer uit, ook al was ik nog niet echt ingestapt, noem het het virtuele instappunt, net zoiets als het knakpunt van de door mij opgeruimde boom.
Mijn zaag liet ik nog even liggen en liep dwars over het veld naar de plek waar het nieuwe open haardhout zich aan mij moest openbaren.
Aangekomen bij het bos liep ik recht op de gevallen boom af, die mij al van een afstandje toelachte. Voordat ik er erg in had gebeurde het, het bos nam wraak. Ik voelde de vaste grond onder mij verdwijnen en plaatsmaken voor iets onbestemds zachts, dat zich met een zompige geur aankondigde en inmiddels mijn kuiten al had omsloten en nu op weg was om mijn laarzen vol te laten lopen. Ik wankelde en vloekte van schrik. Mijn knieen waren inmiddels bereikt door een borrelende, stinkende massa. Ik knakte mijn lichaam als de hierboven beschreven boom en greep een losliggende tak. Mijn armen sleepten door de blubber en gelukkig kon ik mijn neergaande beweging in dit moeras stoppen. Als een droogzwemmer kon ik mij iets opwerken, maar merkte dat mijn nieuwe laarzen niet mee wilden werken. Een laars was inmiddels uitgegaan, wat uiteindelijk mijn redding bleek. De tweede laars bleef aan mijn enkels hangen ook al was het volgelopen met modder. Beetje bij beetje 'zwom' ik naar de kant. En toen ik daar aankwam keek ik om zoals mijn moeder mij geleerd had en deed mij realiseren dat ik verdomme mijn nieuwe laars terug moest zien te krijgen. Ik zwom weer terug, vuil was ik toch al. Aangekomen bij de plaats delict zette ik mijn reukorgaan op nul en graaide in een zwart gat. Nog net zag ik een groene rand van de laars en met een uiterste inspanning probeerde ik de laars van de ondergang te redden. De blubber rondom deed mij aan boetseren denken en dus boetseerde ik nog even door om de laars wat meer lucht te geven zodat ik het uit het moeras kon trekken. Het zweet stond op mijn voorhoofd en met een uiterste krachtsinspanning trok ik de laars als een trofee uit de brei. Met een boog slingerde ik'm op het droge en krabbelde door de bagger achter hem aan.
Aangekomen bij de laars overzag ik het strijdperk en besloot snel te vertrekken. Weg bij die boom, die er niet meer zo aantrekkelijk uitzag als eerst. Als bomen konden lachen zou die nu nog schuddebuiken van mijn actie.
Terug op het veld zag ik hoe ik eruit zag, van onder tot boven onder de modder, om nog maar te zwijgen van de lucht die van en uit mij opsteeg.
In de auto legde ik eerst wat takken op de bestuurdersstoel zodat de stoel zich niet zou volzuigen.
Bij thuiskomst deed ik voor de deur al mijn kleren uit en liep in mijn onderbroek door het huis. Mijn vrouw schoot in de lach toen ze mij zag, waarna ik vertelde wat mij was overkomen. Samen kwamen we tot de conclusie dat dit slechter af had kunnen lopen. Hier in de buurt doen verhalen de ronde over verdwenen mensen die pas maanden of jaren later worden gevonden en soms helemaal niet.
Veel dingen verdwijnen met veel tam tam, sommige dingen verdwijnen geruisloos, worden verzwolgen door iets. Aan uw verbeelding laat ik het verder waardoor u en ik ooit verzwolgen zullen worden, behoudens dat ene waarvan iedereen weet dat het gaat komen maar niet wanneer.
Mijn laarzen zijn nog steeds, bij iedere aantrekbeurt, een herinnering aan die dag. Als ik geen zin heb om sokken aan te doen en er met blote voeten inga, komen ze er steevast zwart uit.
Ik heb mijn lesje geleerd, en u? Raakt u ook wel eens ongewild verstrikt in iets, laat dat middels een mail weten en wie weet wordt uw reactie (proza/poezie) opgenomen in de volgende blog.
1 NOVEMBER
Het verhaal van 1 november in Polen mag inmiddels bij u bekend zijn. In de avond bezochten we het graf van de moeder en zus van Agata in Kowalewo...



UITSTAPJE I.V.M. OP EEN NA BESTE B+B IN KUJAWSKO-POMORSKIE
Zoals u wellicht weet is ŻURAWI JAR in 2021 verkozen tot een van de beste Bed + Breakfasts (2e plaats) in de provincie Kujawsko-Pomorskie (ongeveer zo groot als heel Nederland). Naast de eeuwige roem, een geldbedrag en lovende woorden, kregen we van het Provincie-bestuur een reisje/uitstapje aangeboden. Eigenlijk hadden we al veel eerder deze gift kunnen verwerkelijken, maar Covid en de operatie van Agata zorgden voor uitstel. In november j.l. konden we 3 dagen op een Culinaire Reis, samen met een groter gezelschap (een bus vol). Het Provincie-bestuur trok stevig de poeplap en loodste ons in die dagen langs allerlei culinaire hoogtepunten van de provincie Małopolska (Klein-Polen) in en rondom Kraków. (Krakau)
DAG 1 :
Ons eerste reisdoel was de vallei van Ojców......
waar wij een ecologische forelkwekerij bezochten......
...en die forellen (speciale, niet-genetisch gemanipuleerde soort) worden op natuurlijk houtvuur (beukenhout) gerookt.....
We lieten ons de gerookte forellen goed smaken.
Ons tweede reisdoel was een educatieve tuin + maaltijd, maar dit alles was niet echt te kekken, waarna we naar een super deluxe hotel werden gebracht, waar we met de avondmaaltijd wel boften qua smaak.
DAG 2 :
We begonnen dag 2 van deze culinaire reis met een bezoek aan een vlees/worstenfabriek....
..... waar alles is gemaakt zonder toevoeging van kunstmatige ingredienten, dus zonder E-nummers en alles gerookt boven open vuur, gestookt met (beuken)hout...
Uiteraard hoorde een proeverij erbij. En zoals je vaker ziet bij slagers, lijkt de slager op de waar die hij/zij verkoopt.............................
Om een beetje van de varkens te bekomen werden we ergens de bergen in gestuurd, waar geiten worden ingezet als natuurlijke grasmaaiers. Heel mooi initiatief!
Aanhoudende plensbuien zorgden voor een snelle ommekeer, waarna we een boerderij bezochten waar eco-geitenkaas werd gemaakt. Onze magen zaten nog vol, maar de plaatselijke wijn lieten we ons goed smaken.
Hoogtepunt van de tweede dag werd het bezoek aan de zoutmijn van Wieliczka, waar wij zelf al meerdere keren op bezoek zijn geweest met familie, vrienden en kennissen.
Tot op een paar kilometer diepte werd tot voor kort zout gewonnen, en een klein gedeelte is voor toeristen geopend. Je start met het afdalen van meer dan 100 trappen.
Veel, zoniet alles is van hout en uiteraard van zout......
...en het grappige is dat de man die je daar ziet aan het stofzuigen was. Je loopt door smalle of brede gangen en uiteindelijk kom je in de prachtige grote zaal uit.
Als verrassing werden we naar een speciale locatie in de zoutmijn gebracht......
...waar een copieuze maaltijd op ons wachtte....
Voldaan en redelijk beneveld van de drank werden we weer naar de uitgang boven gebracht, waarna we ingekwartierd werden in een van de hotels in Wieliczka. We troffen een onderkomen dat reeds 50 jaar niet aan een renovatie was toegekomen, dus gordijnen vielen als vanouds naar beneden, de kamer stonk naar natte hond en het douchewater stond tot je enkels, maar verder mochten we niet klagen.......
DAG 3 bestond uit een bezoek aan een knoedelfabriek en aan Winnica Goja (wijnmakerij Goja in Balice) nabij het vliegveld van Kraków. Na de wijn werden we ingeladen en weer terug naar Toruń gebracht.
SNEEUW
Op 20 november kwam de eerste sneeuw.
Agata kon voor het eerst dit jaar gaan langlaufen.
Omdat het ging sneeuwen kochten we snel een dekzeil voor onze hout-iglo.
Die werd vakkundig verankerd.
SUZUKI IN REPARATIE
Bekijk de volgende foto's van de carrosserie van onze auto en u weet waarom........
De onderkant van de Suzuki werd uitgebreid gereviseerd: gaten van 20x30 cm werden dichtgelast, de ophanging van de wielen hing niet meer aan een schroef, gelukkig. Het had slecht af kunnen lopen vertelde de garage-houder. Daarna tektileerde hij alles en reviseerde de zijkant van de auto ook. Kost een paar centen, maar zo kunnen we weer een paar jaartjes vooruit, hopen we.
MIJN OUDERS RINA EN DRIES 65 JAAR GETROUWD(19-12 2022)
Daarom gingen we van 12-19 december naar Nederland, want dat moest gevierd uiteraard. En zoals wel vaker verdeelden we de tijd tussen Michał, Bonnie en mijn ouders.
Aadje van Leeuwen kwam ons van het vliegveld halen in Eindhoven en met Corina aten we bij Rina en Dries thuis. Otto, mijn broer, kwam in de loop van de week ook weer uit The States ingevlogen.
Uiteraard gingen we weer bij Bonnie in haar nieuwe huisje langs. Bij haar in de kast stond een kersverse nieuwe uitgave van een boek, waarin het gedicht Herfstwind van Bonnie was opgenomen en die wil ik u niet onthouden.
Ook bij Michał en Zsuzsi en Elena gingen we op bezoek natuurlijk.
Maar de belangrijkste gebeurtenis moest nog komen ............
FEEST IN TAPASRESTAURANT "LUST"
Op zaterdag 17-12 was het zover. We nodigden Rina, Dries en verdere familie, vrienden en kennissen uit om te komen naar LUST in Barendrecht.
Het feestelijke echtpaar werd verwelkomd door de gasten......
...voorzien van kado's....
.....en er werd heerlijk gesmuld van tapas en diverse dranken.
Uiteraard werd er gespeeched......
....met op het eind een gezamenlijk kado voor Rina en Dries: Een week lang in een pension in hun geliefde Burgh-Haamstede. Gelukkig viel het kado zeer in de smaak.
WE WORDEN VOOR 5e KEER OPA EN OMA
Wat wij tweeen al een tijdje wisten, maakten Michał en Zsuzsi op het feest in Lust wereldkundig: Er komt gezinsuitbreiding aan, dus Elena krijgt er een broertje of zusje bij. Iedereen was blij verrast natuurlijk. Inmiddels weten we wat het gaat worden, want tegenwoordig wordt niets aan het toeval of aan de verrassing overgelaten. Elena krijgt een broertje en het is gaaf, en dat klinkt misschien een beetje gek, dat zo de naam Bengsch wordt voortgezet en dat vervuld me ongewild met gepaste trots. Leuk toch?
KALININGRAD
Tosia is een vriendin van ons met een apart familie-verhaal. Zij is Oekraiense, maar haar ouders komen uit Rusland en wonen inmiddels 10 jaar in Wąbrzeźno. Ooit hoorde een gedeelte van Oekraine bij Polen, maar na de Tweede Wereld Oorlog schoven de grenzen op zoals u weet. De familie van Tosia werd ooit verbannen naar Siberie. In Tomsk woont nog verdere familie van Tosia. Dus deze familie heeft dan ook met die drie landen te maken. De vader van Tosia heb ik een tijdje geleden geholpen met iets. Als dank daarvoor kwam hij kort geleden een fles Armeense cognac en wat chocola uit Kaliningrad brengen. Hoe komt hij aan chocola uit Kaliningrad?
Hij heeft een klein reisbureau opgericht om mensen te transporteren van en naar Kaliningrad, maar ook binnen Polen verhuurd hij zich als taxi. Door de sancties tegen Rusland kan hij zijn Russische pensioen hier niet opnemen en moet hij 1 keer in de 3 maanden naar de Russische enclave (kijk maar op de kaart van Europa) om zijn pensioen uit de flappentap te trekken. Doet hij dat niet, dan is hij zijn pensioen kwijt.
Russen die nu in het westen wonen of werken kunnen niet via Europa vliegen naar plaatsen in Rusland, maar wel via het vliegveld van Kaliningrad. En zo snijdt het mes aan twee kanten, hij verdient wat met de taxi, en daarnaast haalt hij zijn pensioen op. Ergo, door de sancties heb je hier niets aan Russische Roebels, dus hij zet zijn pensioentje om in Russische Koopwaar : drank, vis, kaviaar, kleding, benzine etc. De prijzen zijn goedkoper dan bij ons. Mogelijk verpatst hij hier de koopwaar weer om zloty's te krijgen.
Ik heb bij hem geopperd om een keer mee te gaan met hem naar Kaliningrad. Dat kan nu nog zonder visum en dat lijkt mij heel interessant en een belevenis op zich om in deze tijd op Russisch grondgebied te verblijven. Wie weet komt het ervan. In een volgende blog mogelijk meer nieuws hierover.
KERST EN OUD EN NIEUW 2022
Eenmaal weer terug in Czystochleb konden we ons gaan voorbereiden op de Kerst, en we hadden ons voorgenomen het dit jaar rustig aan te doen.
Vanaf begin december stond dit door Agata gemaakte kerstplateau bij ons op tafel inclusief 4 adventkaarsen.
Onze kerstboom is klein, ruikt niet, maar kan na de Kerst zo de grond in........
.....en met de rode lampjes erin zou die op De Wallen ook niet misstaan....
Agata maakte ook dit jaar weer zelf de pierniczki, de befaamde kerstkoekjes.
De heerlijke geur verspreidde zich door het hele huis, dat inmiddels in kerstsfeer is uitgedost.
En in die sfeer aten we samen op Kerstavond (24-12) een overheerlijke eend met rode kool. Proost!
Dit jaar geen bezoek aan of bezoek van Poolse familie, nee, gewoon lekker samen.
Dat zelfde ritueel werd op Oudejaars Avond herhaald, onder het genot van een overheerlijk door mij gebakken oliebol.
Voor iedereen:
GELUKKIG NIEUWJAAR EN ALLE GOEDS VOOR 2023 !
En nu kan ik een verhandeling geven hoe somber de toestand in de wereld is, maar dat doe ik niet. Positiviteit is juist nu erg belangrijk in deze zware tijden.
Wat telt is LIEFDE en GEZONDHEID, de rest is bijzaak.
Daarom willen we eindigen met een fantastisch cultureel initiatief van de gemeente Wageningen.
LIJNTJE POEZIE.
Bonnie, onze dochter, woont en werkt in die stad en is weer volop aan het dichten geslagen.
Samen met vele andere dichters doet ook zij mee met LIJNTJE POEZIE. Hoe werkt het ?
Van 23 tot en met 31 januari gaan dichters uit Wageningen mensen bellen om een gedicht voor te dragen. Leuk toch, om zelf gebeld te worden of iemand anders te laten bellen, die dan een prachtig gedicht van een Wageningse dichter te horen krijgt. Mogelijk komt Bonnie zelf aan de lijn, who knows?
Als u op onderstaande link drukt komt er een formulier tevoorschijn. Dit kunt u invullen en digitaal opsturen, met een druk op de knop onderin het formulier.
Met het formulier GEEF JE JEZELF OF IEMAND ANDERS OP als je gebeld wilt worden op een van de data of tijden.
Andy en Agata