Lieve mensen,
Blog 39 staat weer voor u klaar en bevat weer veel info over ons verblijf in het prachtige Polen. We hopen u een inkijkje te geven in ons leven op de heuvel in ons fijne houten huis. De periode beslaat januari tot en met 3 mei 2023.
Veel leesplezier toegewenst !
Andy en Agata Bengsch
ŻURAWI JAR
Zoals u weet heet ons huis ŻURAWI JAR/KRAANVOGEL VALLEI, en die naam is nog steeds aktueel. Kraanvogels zijn nog steeds zeer aanwezig rondom ons huis en soms lopen ze bijna voor ons raam langs, zo dichtbij. Het blijft een genot om naar deze prachtige, majestueuze vogels te kijken en ook een stukje van hun leven mee te maken. Dat gaat vaak niet ongemerkt voorbij, want ze produceren een zeer indringend en fel geluid, dat duidelijk maakt dat hier hun territorium is. Ook dit jaar waren ze begin februari weer terug van hun winterreis naar zonniger en warmere plekken in Europa.
ROOFVOGEL
Gino houdt ervan om op de leuning van onze groene bank in de woonkamer te liggen, en dat ziet er dan zo uit...
Hij ligt er dan heerlijk warmpjes bij, zo binnen met het open haardje aan. Ook kan hij dan de omgeving in de gaten houden en als hij wil, valt hij knorrend in slaap. Op een dag in februari sta ik vlakbij hem en kijk ook ik in de rondte of er nog iets van wild voorbij komt, of dat de volgende sneeuwbui zich aandient. Vanuit het niets BAM!!!!, een heftige klap tegen het raam....Wat is dat, schiet dan door je hoofd. Vlakbij het raam, in de sneeuw, ligt versuft een grote roofvogel met gele poten. Hij schudt even zijn kop, kijkt mij aan en vliegt vervolgens snel weg. En dat alles in een seconde of 5. In de gauwigheid kon ik niet zien wat voor roofvogel het was. Groot was hij wel, en als je Gino ziet, dan moet dat ook wel, want die weegt inmiddels een paar kilo's. Zonder raam was Gino van de bank geplukt en door de roofvogel verslonden op een andere plek. Gino verroerde zich niet, hij was in diepe slaap. Slechts een oog ging even open en daarna sliep hij weer rustig verder. Terugkijkend en zoekend in wat vogelencyclopedieen, moet ik constateren dat het of een buizerd of een Poolse adelaar geweest moet zijn. Gino loopt vaak buiten, vooral s'snachts en moet dus op zijn hoede zijn voor deze geduchte opponent uit de natuur.
BOOKING.COM TRAVELER AWARD
Begin januari kregen we van de booking-site deze klant-tevredenheids-award voor onze accomodatie ŻURAWI JAR.
Onze gasten geven vaak uitstekende recensies, hetzij op GOOGLE (5 sterren) of bij BOOKING.COM
Het gemiddelde van al deze recensies resulteerde in een 9,6 op een schaal van 10! En daar zijn we best trots op natuurlijk. Normaal gesproken lees je dat bericht, en ga je weer over tot de orde van de dag. Dit keer had ik zoiets van......waar je goed in bent, mag best gezien worden......Ik had nog een stuk hout liggen, reed naar de computerwinkel en printte daar in kleur de award en liet het daarna lamineren. Hierna op de plank gefabriceerd en bij de poort aan de brievenbuspaal gehangen, voila!
BEVERS
Vroeger.......Tsja als je met dat woord begint wordt je of oud en/of seniel. Toch gebruik ik het, want de tijd van DE FABELTJESKRANT ligt al ver achter ons. Twee typetjes uit die serie waren Ed en Willem BEVER, die met hun grote voortanden een prominente rol speelden in deze kinderserie, die je bekeek voor het slapen gaan.
Op vakkundige wijze worden stevige bomen omgeknaagd en gebruikt voor het bouwen van een beverburcht. Dit geeft maar weer eens aan dat we in een prachtig en puur stukje natuur wonen.
AFVAL
Een ander natuurfenomeen verschijnt hier regelmatig in de bossen, veroorzaakt door een andere diersoort: de mens. Op z'n Rotterdams gezegd, mensen pleuren zomaar van alles in de struiken of bossen, met als gevolg dat onze prachtige omgeving ontsierd wordt door de uitwerpselen van deze homo erectus.
Statiegeld heffen in Polen is de volgende absurditeit: Je koopt een statiegeldfles en die moet je terugbrengen bij de winkel waar je hem hebt gekocht, met bonnetje. Pure diefstal, dus mensen flikkeren uit frustratie hun fles of blik gewoon in de struiken. (Statiegeld op blik en plastic flessen wordt hier over 100 jaar ingevoerd vermoed ik, ha ha..) Conclusie: Bij de gemeente zullen we aankaarten dat het hier de spuigaten uitloopt. Mogelijk geven ze subsidie om op een dag met 50 man vuil te ruimen en hen te trakteren op een barbecue. Wordt vervolgd!
SNEEUWSTORMEN
Twee keer hebben we dit jaar sneeuwstormen gehad, wat een nieuw fenomeen is. De wind trekt aan tot stormachtig vanuit het noorden en er valt daarbij een dik pak sneeuw, die door de wind op diverse plaatsen zorgt voor ophoping van sneeuw. De eerste was rond 21 januari.......
.....en voor het eerst sneeuwde onze voordeur dicht.
Sneeuw is voor ons dolle pret, maar voor de dieren is het lastig. Daarom komen ze in de winter steeds dichterbij het huis, zoals deze 2 Jelenie, in het nederlands 2 herten.
En als de storm na enkele dagen (...) voorbij is en het zonnetje schijnt, dan is het heerlijk toeven buiten...
VIERING: EINDE KOUDE WINTER
Op 1 februari hebben we een aantal gelijkgestemden opgetrommeld om het einde van de winter te vieren. Tegen de avond werden de gasten bij ons thuis verwacht en iedereen bracht zijn of haar specialiteit mee, dus een beetje op z'n Amerikaans. Dit zorgde op veel gebieden voor een rijk gevulde dis, geanimeerde gesprekken en bovenal veel lol zo met elkaar.
AGATA IN NEDERLAND
Op verzoek van Michal en Zsuzsi ging Agata naar Nederland om een week op te passen op Elena. Dit vanwege het feit dat Elena heel vaak ziek is na de kinderopvang. Agata werd gevraagd een week op te passen bij hen thuis, omdat ze daarna met z'n drieen op vakantie zouden gaan naar Mauritius, en ze het liefst geen zieke Elena mee wilden nemen. Toen de kinderen van Bonnie hoorden dat Agata een week naar Michał zou gaan, smeekten ze of Agata ook niet een week naar hen wilde komen in Wageningen. En ja, dat kun je natuurlijk niet weigeren.......En dus ging Agata voor dik twee weken, van 11-27 februari naar Wageningen, Rhoon en Barendrecht.
Na de vlucht van Gdansk naar Eindhoven werd Agata opgehaald door Bonnie en sliep ze de eerste nacht daar. In Wageningen stonden de krokussen al boven de grond, iets wat in Polen pas een maand later gaat gebeuren.
De tweede dag stond een bezoek met de hele familie gepland aan DE EFTELING....
Na het pretparkbezoek reed Agata met Michał mee naar Barendrecht, waar uiteraard Rina en Dries (mijn ouders) werden bezocht. Samen zetten we de papieren Kraanvogel in elkaar, die daarna als mobiel boven de eettafel werd opgehangen.
DJ ANDY BENGSCH
Na het in vele opzichten gedenkwaardige optreden op het plaatselijke Jazzfestival WąbJAZZno2, vorig jaar zomer, was het een tijdje stil op DJ-gebied. Ik werd echter gebeld of ik op een vrijdagavond betaald op wilde treden als DJ in de bar van het DOM KULTURY (cultureel centrum)in Wąbrzeźno. Uiteraard wilde ik dat graag en na overleg werd een optreden op vrijdag 3 maart ingepland. In de stad werd op vele plekken de volgende poster opgehangen....
Ongeveer een week voor mijn optreden belde de directrice van het Dom Kultury, dat de gratis reserveringen storm liepen en dat de bar inmiddels als locatie was afgevallen, omdat daar maximum 50 mensen in kunnen. De volgende optie bleek de SALA KOLUMNOWA te zijn (oftewel de Zuilenzaal). Daar is meer ruimte en is een groter podium.
Toen het uiteindelijk 3 maart was, bleken er 120 mensen gekomen te zijn. En wie had dat gedacht, dat ik ooit nog eens volle zalen zou trekken........................
Al doende leert men, zo luidt het spreekwoord. Dat betrof ook deze avond. De zaal was vol met mensen, maar weinig mensen dansten en dat lag niet aan mijn muziekkeuze. Op 3 maart is het nog vastentijd en hier in Polen doet men daar nog aan mee. Achter in de zaal zaten een aantal mensen die erbij zaten als spiedende condors in de woestijn. Er was nog net geen hot-line met de plaatselijke pastoor, om hem op de hoogte te stellen wie er aan het dansen was.........Kortom, de volgende keer niet iets plannen in deze (vasten)tijd voor Pasen, dus. Ondanks de hardliners, had ik een goed gevoel over de avond en ook na afloop en de volgende dagen kreeg ik lovende kritieken over de muziekkeuze.
Al vrij snel hierna kwamen diverse boekingen binnen voor betaalde optredens, waarvan hieronder een overzicht:
VRIJDAG 30 juni 2023 20.00-24.00 uur STRAND/PLAZA JEZIORO ZAMKOWE : REGGAE
VRIJDAG 4 augustus 2023 20.00-24.00 uur FESTIWAL JAZZOWE WĄBJAZZNO3 : JAZZ
VRIJDAG 25 augustus 2023 20.00-24.00 uur PLAZA JEZIORO ZAMKOWE : SOUL/FUNK
Echt gaaf dat mij dit overkomt en dat ik toch een beetje van mijn geliefde hobby mijn 'werk' mag maken. Dus, heeft er iemand zin om te komen kijken en luisteren, de toegang voor de optredens is GRATIS! Ik ben benieuwd wie de stoute schoenen aantrekt en live komt luisteren en dansen, want het is de bedoeling dat er gedanst gaat worden................
BILLBOARD BSR
Toen Agata in Nederland was heb ik een lang gekoesterde wens in vervulling laten gaan om de naamsbekendheid van BODY STRESS RELEASE hier in de omgeving een boost te geven, en wel in de vorm van een BILLBOARD.
Op maandag 6 maart, op een bitter koude dag, trokken we met gereedschap en trappen erop uit om de reclame net buiten Czystochleb langs de weg op de hangen. Dit is het resultaat................
AFSCHEID WINTER / BEGROETEN LENTE (MARZANNA) (1)
Ongeveer 20 km bij ons huis vandaan ligt het stadje Radzyń Chełmiński, en midden in het stadje staan de resten van een oud kasteel gebouwd door de (Duitse) Kruisridders. Het is een ruine, maar beetje bij beetje wordt het kasteel in oude glorie hersteld, en liefhebbers organiseren rondleidingen en speciale evenementen. We hadden in Żurawi Jar gasten uit Warszawa, die speciaal voor de Marzanna naar ons toe kwamen, inmiddels voor het tweede jaar op rij. Zij vertelden ons over het ritueel en vertelden zo enthousiast dat ook wij op de 18e maart naar Radzyń Chełmiński togen om dit ook te ervaren.
Op een gegeven moment vangt het ritueel aan, en werd iedereen naar de binnenplaats van het kasteel geroepen.
Een van tevoren gemaakt rieten kruis/pop werd tevoorschijn gehaald ....
....en na wat rituelen werd een rondgang rond het kasteel gemaakt met alle gasten er achteraan.
Bij terugkomst werd een van de vuren ontstoken en uiteindelijk werd de Marzanna (de winter) in het vuur gelegd (evenals de kleinere door de gasten gemaakte poppen), waarna de warmere lente van start kan gaan.....
Onze gasten gaven ons hierna een rondleiding door het kasteel. Met name twee originele gedenktekens aan de Kruisridders werden ons getoond....
Wij gingen hierna op huis aan, maar onze gasten vertelden ons later dat het juist daarna los ging met gratis worsten, die gegrild konden worden boven diverse vuren + het proeven van regionaal bier of zelfgestookte wodka/likeur.
DENNENBOMEN GEPLAND
Op de formele dag dat de winter overgaat in lente (21-3) plantten wij in onze tuin beneden aan de heuvel diverse dennenbomen, vlakbij de kerstboom van dit jaar.
Zo formeerden we een groepje bomen om ons vrije uitzicht te waarborgen. Dit i.v.m. de bouw van een huis voor onze nieuwe buren. Als je goed op de foto kijkt, zie je door de bomen heen de contouren. In de zomer zien we door alle boombladeren heen niets van het huis. Alleen in de winter is het huis te zien.
AFSCHEID WINTER / BEGROETEN LENTE (MARZANNA) (2)
Op 22 maart deden we dit zelfde rtitueel nog eens dunnetjes over bij onze vrienden Kamil en Magda...
LEVERZUIVERING
Eind maart namen Agata en ondergetekende 9 dagen deel aan een leverzuivering. Dit betekent 9 dagen geen koffie, alcohol, brood, vet en vlees/vis. De dagen start je met een halve liter water met het sap van een halve citroen daarin. Na een half uur gevolgd door een halve liter bleekselderij-sap. De citroen gaat nog wel, maar de bleekselderij is de eerste dagen een echte uitdaging. Weer een uur later maakten we een smoothie van bananen, bosbessen en ander fruit. Maaltijden bestaan voor het grootste gedeelte uit groene asperges, gestoomde aardappelen en gekookte groenten of verse salade. Heb je tussendoor honger, dan neem je een dadel, appel of enkele rozijnen.
KALININGRAD
In de vorige blog schreef ik nogal enthousiast over een mogelijk bezoek aan de Russische enclave Kaliningrad. Dit blijkt toch wat al te rap geschreven te zijn, want inmiddels is de toegang tot de enclave, mede door de Westerse sancties tegen Rusland, verder ingeperkt. Dus voorlopig kan ik dit van mijn to do-lijstje halen....
MINI WIJNGAARD
Eind maart was het ineens prachtig weer en dus togen wij naar een tuincentrum voor wat inkopen. Vorig jaar hadden we van Ewa en Jan een stalen staketsel gekregen waarin je een stoel kan hangen. Wat is een mooiere plek dan die te posteren in een mini-wijngaard. links en rechts van de relax-stoel plantten we 2 keer 4 wijnstruiken van twee oud.
JURASIC PARC
Soms sta je versteld van de natuur om ons heen. Je staat of zit in de woonkamer, kijkt door het grote raam naar buiten en dan ineens verbaas je je over onverwacht verschenen dieren.
Begin april verscheen een grote groep Jelenie (Herten) een aantal avonden achtereen. Het komt niet zo goed uit de verf op deze foto's , maar de kudde bestaat uit 25 herten, een aantal dat wij tot nu toe nog niet eerder gezien hadden. Op de tweede avond belden wij een natuurfotograaf uit Wąbrzeźno, en die had er wel oren naar om te komen kijken. Hij kwam de derde avond, lag 1,5 uur in de struiken, ha, maar herten ho maar, 0 herten dus.......
Soms lijkt het hier voor de deur wel een soort van Jurasic Parc, met voor onze neus 3 elanden, 5 herten, 7 reeen en nog enkele kraanvogels. En dat alles loopt ongestoord langs elkaar heen en je kan je voorstellen dat ze op hun manier " goedemorgen / dzień dobry" zeggen of " hallo, hoe is het?".
En ook aan de andere kant van het huis loopt een eland met groot gewei rond.......(zwarte stip in het gras)
HONDEN
Tussen de middag wordt in Polen warm gegeten en ook wij doen dat. Na de Obiad, zoals ze dat hier noemen, doen we een klein middagslaapje. Mijn plek hiervoor is de groene bank in de woonkamer. Op een dag lag ik inmiddels 10 minuten op die bank, maar hoorde iets janken of blaffen. Iedereen heeft hier een hond (behalve wij), dus we zijn op dat gebied wel wat gewend. maar het geluid wat ik hoorde klonk anders, dreigender. En het bleef maar duren...Na een minuut of tien sprong ik overeind van de bank en richtte mijn aandacht op het bos met moeras onderaan de heuvel. In een van de poelen aldaar klonk rumoer van of wolven of honden, met tussendoor een schreeuw van een ree. Ik trok mijn laarzen aan en benaderde het moeras voorzichtig (zie vorige blog). Tot mijn schrik zag ik een ree die werd aangevallen door twee bruine honden. Hun bloeddorstig gejank voorspelde niet veel goeds. De een leidde de ree af bij de kop en de ander beet het hert in de kont, dat al bloedde als een "rund". In gestrekte draf rende ik naderbij, maakte veel herrie, en van schrik sprongen de honden op en bleven op een afstandje staan kijken. De ree bleef staan als in shock, en dat was waarschijnlijk ook zo. Ik probeerde het hert kalm toe te spreken, en met moede ogen keek het mij aan. Dat zag er niet best uit, de dood stond het beest al in de ogen.......Ik balde mijn vuist naar de honden die er toen als een speer vandoor gingen. Verrek, dacht ik, dat zijn de honden van de vroegere eigenaar van ons landje....(***)
Terug bij ons huis sprong ik in de auto en reed naar de ex-eigenaar van ons landje. Ik vertelde hem dat zijn honden een hert hadden aangevallen. Nou, dat deden zijn honden niet......net op dat moment kwamen zijn viervoeters om de hoek gerend en daarna kon hun eigenaar er niet meer omheen: Hun beide bekken en bef zaten bij beiden onder het bloed. Sorry, sorry, en met premier Rutte in gedachten,die dat ook altijd zegt maar daarna niets meer doet, beveelde ik hem de honden in hun hokken op te sluiten en zo gebeurde.
De volgende morgen rond 06.00 uur schrok ik wakker en godver de godver, dat zelfde gejank klonk mij weer in de oren. Ik vloog naar de badkamer, trok iets aan en spurtte in spoed op het geluid af. En inderdaad de honden waren weer bezig hetzelfde ree aan te vallen. De ree was aan de achterkant inmiddels volledig opengereten. Al stokken gooiend naar de honden liep ik op de ree af. Ik kon tot op 3 meter afstand naderen en nu zag ik dat het dier ten einde raad was. Ik wist waar het stond in het bos, sprak hem nog even liefdevol toe en sprintte toen als eerste naar de garage, startte de auto en reed in volle vaart naar de baas van de honden, waar ik om 6.30 aanklopte. Ik vertelde hem wat was gebeurd en dat hij zijn honden zou opsluiten en dat ze (piep,piep) nu weer met dat ree bezig waren. Opnieuw werden de honden opgehokt en hopelijk nu voorgoed. Ik vertelde dat ik bij een derde keer zijn honden door de boswachter zou laten afmaken, war achteraf juridisch is gebaseerd op drijfzand.
Weer terug bij huis bsloot ik toch maar het hert weer op te zoeken. Dat bleek inmiddels op dezelfde plek te zijn overleden....
Ik stuurde wat foto's naar de hondenbezitter, zodat ook hij wist hoe het is afgelopen dankzij zijn honden. Dezelfde dag belde ik de boswachter met de vraag wat te doen met een dierenlijk in het bos. Die moest worden opgehaald en dat deed de vervanger van de boswachter, die de ree in een aanhangwagen wierp alsof het het zak aardappelen was. Jammer ook om te zien dat zo'n man zo met dieren omgaat, maar goed eigenlijk wisten we dat al................................
PRAKTIJK ANDY
In onze slaapkamer hebben we in potjes wat zaden van tomaten opgekweekt. En dat doet het in deze ruimte uitstekend.
Vorig jaar hebben we zoals je ziet gordijnen daar opgehangen en die voldoen prima. Daarom besloten we om ook in mijn kamer diezelfde gordijnen op te hangen en dat geeft gelijk een wat warmere uitstraling.
Zoals u weet hebben we onze moestuin veranderd in een tuin a la Permacultuur. De moestuin is omgeturnd in een heuvellandschap overdekt met stro.
Daaraan hebben we nu iets speciaals toegevoegd: een ANTENNE.
Bij de plaatselijke sloop hebben we een aantal resten verzinkt staal gratis gehaald. Bij de loodgieter hebben we koperen buizen gekocht en dat alles in elkaar geknutseld en in de grond geplaatst.
De cosmos is + geladen, het zink is - en door het koper geleid dat goed en dit zorgt dat het vocht uit de bodem optrekt, waardoor de gewassen op een natuurlijke manier het beter gaan doen. Aan het eind van het seizoen zullen we u het resultaat laten zien. Nu is het Voorjaar van start gegaan met mooi zonnig maar erg fris weer.......................
CULINAIR AVONTUUR
Als opstapje naar de bovenstaande titel het volgende: We doen inmiddels 5 jaar BSR hier in Czystochleb, en verhuren inmiddels twee jaar onze bovenverdieping als B+B ŻUARAWI JAR. In het seizoen kunnen we met de inkomsten hiervan goed leven en aan onze verplichtingen voldoen. In de winter echter is dit alles wat minder, met name in de maanden januari-maart. Daarnaast is de stroom 3x zo duur geworden, zijn de boodschappen 2x zo duur als een jaar geleden, is de benzine ook fors duurder, en betalen we de door ons aangeschafte berg ook af in Euro's. We zijn verplicht verzekerd + hebben pensioen via de ZUS en ook die is ineens 2x zo duur geworden. De buffers die we hadden zijn hierdoor lichtelijk ingeteerd, zodat ik besloten heb werk te zoeken in het seizoen. Agata doet BSR en de B+B en ik zoek werk in Wąbrzeźno.........
Een kennis van ons zocht iemand die kon meehelpen in een strandtent op het strand van Wąbrzeźno...et voila.......typisch iets voor mij..................................
.........FLAMM heet de strandtent en verkoopt Flammkuchen (Elzasser specialiteit van een licht pizzadeeg met verse ingredienten erbovenop), Frites in 3 soorten, dranken, koffie, thee, bier. Kortom het betere rechttoe rechtaan werk, en daar staat deze jongen dan als een soort Jantje Burger (oud-handbalscheidsrechter die zijn hele leven in een fritestent stond, dien overeenkomstig zijn morsig voorkomen), maar de tijd van mijn sluike manen is allang voorbij ......
Alle goeds gebeurt deze zomer op het strand van Wabrzeźno, nietwaar: DJ-Optredens en 3 sterren kookkunsten in de friteskar (binnenkort gaan we voor een Michelinster!). Andy bakt ze bruin deze zomer, ha!
Ik heb net mijn eerste 4 dagen in de friteskar erop zitten, ben lichtelijk gesloopt, maar het is leuk samenwerken daar en zo leer je gelijk mensen kennen voor zover ze mij nog niet kennen. Hele volksstammen Polen werken in NL en 1 Nederlander werkt in Polen en dat zorgt voor hilariteit en met een big smile werp ik de Nuggets, Frites en de Flammkuchen op de borden !
En zo komt deze blog ten einde. Wij wensen u allen een uitstekend Voorjaar en Zomer toe en zullen u binnen 3 maanden middels blog nr.40 laten weten hoe de vlag erbij staat in Czystochleb.
Liefs van ons beiden en mogelijk tot ziens bij ons op de berg, u bent allen welkom!
Andy en Agata.
