WINTER
Winter. Je ziet weer de bomen
door het bos, en dit licht
is geen licht maar inzicht:
er is niets nieuws
zonder de zon.
En toch is ook de nacht niet
uitzichtloos, zolang er sneeuw ligt
is het nooit volledig duister, nee,
er is de klaarte van een soort geloof
dat het nooit helemaal donker wordt.
Zolang er sneeuw is, is er hoop.
Herman De Coninck
Lieve lezer,
De winter is hier echt van start gegaan sinds begin 2021. Half januari vroor het -10 graden met uitschieters overdag van -20 (zie hieronder), en s'nachts nog meer (-26), dus ons huis en wij kregen het voor het eerst stevig voor de kiezen.
Sneeuw is er ook volop en deze blog wordt echt een sneeuwblog. Maar om de verveling van al dat wit te verdrijven zal ik de boel wat kleur geven met wat berichten uit Czystochleb. Echter..., het trieste venijn van deze op het oog zo vrolijke blog zit'm in de staart... Veel lees en levensplezier toegewenst !
Andy en Agata Bengsch
EERLIJKHEID
Gisteren waren we voor de boodschappen in Wąbrzeżno, eerst bij de Lidl en daarna in het centrum zelf. We moesten nog een laatste boodschap doen en sprongen uit de auto op weg naar de Pasmanteria, te vergelijken met de Kraijma of Ellie's Naald en Draadshop in Barendrecht. Om u een beeld te geven : het zijn fourniturenwinkels.
Mijn moeder ging vroeger speciaal naar een winkel in Rotterdam, recht tegenover het Centraal Station, aan de achterzijde. In een hoekpand had een joodse familie een fourniturenwinkel, en je werd er met alle geduld ontvangen. Sterker nog, voordat je er weg was, was je een uur of meer verder. Ik werd daar altijd zeer ongedurig van, zeker als ze met trage tred een trap pakten, die opklommen als betrof het de Mont Blanc, om weer beneden 3 bijzondere knopen uit het 4 keer dichtgevouwen doosje van de bovenste plank te halen, en omgekeerd. Een andere bijkomstigheid was dat er daarbinnen een bijzonder oude lucht hing, die als een deken op je viel als je het etablissement binnenstapte.
In de winkel hoge houten rekken met talloze kartonnen doosjes met knopen erin, dezelfde knopen aan de voorkant geplakt. Verder een rechte houten toonbank en een eenvoudige etalage met verschillende artikelen. Er waren maar liefst tussen de 5000 a 6000 knopen in de winkel en daarnaast nog een paar duizend andere artikelen, zoals elastiek in 10 breedtes, ritssluitingen tot een lengte van 2,5 meter, garens, gespen, voeringen, dozen vol tressen en band, 10 soorten vingerhoeden en echte stikzijde. Er was katoen, haardoek en echt kleermakersbinnenwerk met getwijnd paardenhaar. Zelfs werden er nog de sousbras (gewatteerde transpireerlapjes voor onder de oksel) verkocht. De financiele administratie werd tot het laatst toe handmatig gedaan en was natuurlijk zeer arbeidsintensief. De voorraad werd niet echt bijgehouden en bestellen ging daarom als volgt : Als er van het magazijn de laatste doos knopen naar de winkel verhuisde, werd een nieuwe doos besteld. In 1988 bestond de zaak 100 jaar. Op 3 november 1995 draaide Dhr.Westermann voor de laatste maal het licht uit van deze beroemde knopenwinkel.
De fourniturenwinkel hier in Wąbrzeżno, mag nog niet in de schaduw staan van Grashoff. Enige overeenkomst is de oude lucht en een net zo saaie eigenaar, die je met zijn verveelde ogen ter plekke uitkleedt. Ook zijn traagheid is treffend, en de diepe zucht aan het einde ook. En dat terwijl hij niet eens een lapje zwart vilt had. We verlieten rap de winkel en lieten hem achter tussen zijn garens en knopen. We zagen hem net weer achter het gordijn verdwijnen dat zijn zaak en kantoor scheidt. Als je al deze zaken met elkaar vergelijkt, valt op dat de eigenaren in doorsnee bijzonder saai zijn, zo niet gortdroog van karakter zijn. Nu wordt je waarschijnlijk ook niet vrolijk van al die dames die met hollandse of poolse zuinigheid 34 centimeter band en 2 spelden kopen en dat tientallen keren per dag. Waarschijnlijk een beroep waar je voor in de (zelf geknutselde) wieg moet zijn gelegd.
Enfin, wij gingen dus onverrichterzake weer terug naar de auto. Net op het moment dat we in wilden stappen werden we benaderd door een complete familie. "Is deze telefoon misschien van u?" vroegen ze aan Agata, en toonden het apparaat in hun hand. En inderdaad was het Agata's I-phone, nadat ze de code had ingetoetst. De mensen hadden hem naast de auto in de sneeuw zien liggen. We bedankten hen zeer en stapten verbouwereerd in onze Suzuki. Over eerlijkheid gesproken............zulke mensen bestaan dus nog.............
.....en terug reden we naar ons prachtige huis.........
KERST 2020
Het jaar 2020 eindigde met een bezoek van onze zoon Michał en vrouw Zsuzsi. Zij kwamen van 20-27 december bij ons op bezoek. Zo was het binnen de familie Bengsch goed verdeeld: Bonnie en familie zouden Kerst bij mijn ouders vieren en zij bij ons.
Agata had speciaal voor hun komst Pierniki gebakken, de Poolse speculaas. Deze vonden voor de helft hun weg richting onze magen en de andere helft (met een gat erin) werd opgehangen in de Kerstboom. Maar die moest natuurlijk eerst gehaald worden, en dat deden we samen in het bos nabij Czystochleb.
Handschoenen en een zaag lagen in de achterbak van de auto. Daarna een mooie boom uitzoeken en ik was degene die hem om mocht zagen..............
We wierpen de boom in de auto en gaven de boom een mooie plek in de woonkamer. Hij heeft er bijna een maand gestaan. Daar doen ze hier niet zo spastisch over als in Nederland.
Met elkaar maakten we voor het eerst Pierogi Ruskie, oftewel Russische knoedel met een vulling van aardappels en kwark ,gerold in een deegdriehoek. Die wordt kort gekookt op het kampeersetje en smullen maar: erg lekker en leuk dat het goed gelukt is.
Ook leuk was het om samen zuurkool te maken. We kochten op de markt twee grote witte kolen en versneden die met kruiden en zout in een grote 8 liter grote fles. De kool met het zout gaat fermenteren en na een week of twee heb je zuurkool.....
Op 18 januari aten we voor het eerst onze eigen zuurkoolstamppot met een fantastische Poolse gerookte worst erbij, eentje waar de worsten van de Barendrechtse slagerij Schaap bij in het niet vallen.....
Het proces van fermenteren is als bier of wijn maken. Michał is daar een meester in. Zo hebben wij zijn bieren (in plastic flessen afgebotteld) kunnen proeven die hij mee had genomen van thuis. Heerlijk !
De laatste keer toen Michał bij ons was heeft hij appelsap laten vergisten. Nu, na een aantal weken, konden we die vergiste appelsap proeven als cider. Hij had speciale apparatuur meegenomen en een fles CO2 voor de bubbels. Het was een beetje zurig en voor de goede smaak hebben we er of wat honing of wat frambozensap aan toegevoegd, zodat het iets minder straffe afdronk kreeg.
Het volgende project is deze per koerier uit Australie geleverde tank, en daarin stortten wij 15 liter bio-appelsap. Ook dat gaat weer enkele weken gisten en over een tijdje kunnen we ook deze cider gaan bottelen. We zijn benieuwd en de verwachting is dat dit beter smaakt dan de vorige. Het vergisten gaat niet zonder slag of stoot voorbij : We hebben meerdere nachten minder kunnen slapen door het constante geborrel en gepruttel in onze voorraadkast naast de slaapkamer .......
Het menu op Wigilia (Kerstavond 24-12) bestond uit Rode Kool en een heerlijke gebraden EEND. Gezien de temperatuur buiten dachten we dat de eend rustig buiten op tafel kon ontdooien. Wie zou er op de tafel kunnen komen?
De volgende morgen keek ik naar buiten en...........sodemieters een leeg bord ! Het zal toch niet ? En ja hoor.......op de grond, bij het open haardhout lag het volgende....
....een afgekloven eend.............
Woest heb ik de eendenrest en de verpakking in de vuilnisbak geworpen. Daarna rap naar de winkel. Gelukkig kon ik nog een eend scoren ..................pffffffffff.....
...en s'avonds stond de gebraden eend (Kaczka) op tafel in romantische Kerst kaarslicht....
Erg leuk was dat Zszuzsi op deze avond te horen kreeg dat zij voor een aantal onderdelen van haar studie Nederlands was geslaagd. Begin januari volgt de laatste toets en bij goed gevolg is zij officieel geslaagd. Volgens goed Hollands gebruik hingen we de vlag(gen) uit voor haar.......de Hongaarse vlag heb ik helaas (nog) niet...........
Onder de Kerstboom was het traditie-getrouw weer een overvloed aan pakjes. Agata kreeg van de Kerstman 2 leeslampen. Eentje staat naast de groene bank, de ander bij de witte stoel voor de spiegel.
Op Eerste Kerstdag gingen we naar Wojtek en Jadzia, alwaar we verrast werden met een overvloedige Kerstmaaltijd. Op Tweede Kerstdag kwam de hele familie naar ons toe en wij serveerden na alle vis en varkensbouten van de dagen ervoor, een pizza uit eigen keuken en die vond gretig aftrek.
Uiteraard wilden daarna een aantal mensen een release van ons ........
Tsja, na al dat heerlijke eten van de hele week.......
......zoals deze overheerlijke Italiaanse Ossobucco (schenkelstoofpot).....
......besloten Michał en Zsuzsi om wat te gaan hardlopen in de omgeving. Bij slecht weer deden ze op onze yogamatjes allemaal rek- en strekoefeningen. Mooi shirt overigens......
GEZONDHEID MOEDER AGATA (1)
Op 5 januari j.l. belde pani Magda van het Dom Seniora uit Ciechocinek op, dat Irena Sołtyszewska, de moeder van Agata ziek is. Ze ligt in haar kamer op bed. Ze heeft moeite met slikken, heeft geen koorts, en wordt goed verzorgd.
Bij Agata zorgde dit voor enige onrust. Wat als moeder zieker wordt en naar het ziekenhuis moet ?Moeten we haar niet beter bij ons in huis nemen, dan heb je haar in ieder geval bij je en kan je in het slechtste geval afscheid van haar nemen. We besloten tot een familieberaad bij ons thuis, waarbij Ewa uit Nederland per Whattsapp mee deed. Uiteindelijk besloten we het aan te kijken, daar moeder in huis nemen vele consequenties heeft. Wat te denken van 24 uurs verzorging, en wie gaat de medische zorg doen? Zijn er doktoren die dat in deze tijd nog thuis bij iemand komen doen?
Kortom, afwachten en het beste ervan hopen. Bezoeken aan het Dom Seniora is al een tijd onmogelijk, zelfs niet door het raam kijken, ook dat mag niet....
OLIEBOLLEN
Toen Michał en Zsuzsi weer vertrokken waren, was het op 30 december tijd voor de jaarlijkse oliebollen-bakkerij.
Alle ingredienten waren voorhanden. Echter, de verse gist gaf niet het gewenste resultaat in de befaamde rijsemmer. Het rees voor geen meter, helaas. Toch dansten daarna ongeveer 100 oliebollen in de pan met olie.......
SYLVESTER / OUDEJAARSAVOND
Het slotakkoord van 2020 was natuurlijk Oudejaarsavond. Van regeringswege, zowel in NL als in PL, mocht niets. Daar gingen wij als burgerlijk ongehoorzamen niet mee akkoord. De overheid denkt voor ieder van ons te bepalen wat wel of niet goed is. Dit alles onder het mom van asociaalheid als je het niet doet. Wat nu juist ontbreekt is het contact met familie en vrienden. Het nieuwe normaal is niet normaal en gaat wat ons betreft ook niet gebeuren. Een virus is er en dat zal ook steeds muteren. Je wapenen tegen een virus, daar gaat het om. Als je genoeg weerstand hebt (fysiek en mentaal) zullen de klachten licht tot nihil zijn.
Kortom, we wilden van Oudejaarsavond gewoon een feest maken. Enkele weken van tevoren kwamen we in petit comite bijeen : 3 stellen van de Morsy. Het feest zou bij ons in huis gehouden worden. Ik was de dj van de avond, iedereen neemt iets van het menu mee voor op tafel, drank incluis. En zo waren we op deze memorabele Sylvester 2020 met maar liefst 12 personen.
Rond middernacht stookte ik beneden een groot vuur, waar omheen we om 12 uur elkaar gelukkig nieuwjaar 2021 wensten. Het feest ging daarna nog door tot in de kleine uurtjes. Iedereen ging zeer tevreden naar huis, niet voordat alles weer opgeruimd was. Agata was uiteraard wat vroeger naar haar mandje gegaan. Een heerlijk slot van een bewogen jaar 2020 !
GEZONDHEID AGATA (1)
Het jaar 2020 stond wat ons betreft in het teken van Agata. Sinds november is zij aan het aansterken van alle chemo's en bestralingen. De tumor en de streek daar in de buurt (laten we het in dit geval de poepert noemen) doen geen pijn meer. Dus qua pijn is het prima, 0 dus. Wat wel pijnlijk is zijn de gewrichten, met name van de linker knie. Agata heeft in haar handbalcarriere veel last van deze knie gehad en nu is hij dik en geeft zeurende pijn.
Filip, Agata's petekind, kwam begin januari op bezoek. Hij is fysiotherapeut en heeft een eigen bedrijf in Poznań. Hij tapete de knie in met speciaal tape. Ook gaf hij een adres in Toruń van een van zijn collega's. Daar zijn we vorige week langs geweest. Emanuel Smoktunowicz heeft de knie bekeken en licht gemasseerd. Dat gaf al een hoop verlichting, gelukkig. Door de gewrichtspijnen slaapt Agata ook minder, helaas. Sinds kort zijn we gestopt met de acupunctuur in Bydgoszcz. Nu hebben we een Mongoolse (!) acupuncturiste in het centrum van Grudziądz gevonden, die Agata behandeld met kruiden. Ik blijf in de auto zitten tot zij klaar is en zag rond Kerst zowaar een oude Hollandse tram voorbij komen in Kerststijl....
Op de aanrecht in de keuken liggen nu hele bergen met " wietzakjes" gevuld met korrels, die eruitzien als jeneverbessen. De hele dag door moet Agata die verspreid innemen. In de ochtend is er een Ginseng/ Bijenmelk-ampul als start. Deze dame vindt het niet noodzakelijk om nu acupunctuur te doen. Eerst aansterken is het devies. Agata eet goed en is inmiddels enkele kilo's aangekomen. Op donderdag 21 januari moet Agata voor controle naar dokter Reszke in Bydgoszcz. We zijn benieuwd naar haar bevindingen.
Omdat Agata laatst bloed moest prikken, heb ik dat ook maar eens gedaan. Mijn PSA was veel te hoog (11), terwijl de norm 4 is. Daarom in Toruń naar een uroloog geweest en die constateerde een vergrote prostaat. Hij heeft mij 2 soorten pillen voorgeschreven die ik nu trouw inneem. Als second opinion ook naar een uroloog in Wąbrzeźno geweest en die constateerde hetzelfde, maar wel met de volgende opmerking: met een vergrote prostaat zijn de waarden vaak ook hoger (8/9), dus iets hoger is niet schrikbarend. Ook hij schreef pillen voor (kruidenpil).Op 24 februari is het volgende bezoek bij deze dokter en gaan we kijken of de waarden gedaald zijn en de prostaat kleiner is geworden etc.
VOORTAAN
Gister ging ik naar de dokter.
Die kneep mijn bleke wangen,
beluisterde mijn ingedutte hart en zei:
'Ik zie het al, je moet zonder zaklamp
door het donker, in vossenholen kruipen,
sporen zoeken, sluipen door de sneeuw.'
Op het doktersvoorschrift stond geschreven:
Een geheim per dag
en voortaan spannend leven.
Mary Heylema
NICK VAN HOORN
Op 29 december 2020 j.l. is mijn oud-judoleraar Nick van Hoorn overleden. Met Nick kwam ik al vroeg in aanraking. Mijn moeder Rina ging minstens 50 jaar geleden naar zijn lessen. Niet naar judo, maar naar damesgymnastiek in een wijkgebouw in de Stationswijk te Barendrecht. Bij Nick geen ringen en rekstok, nee moderne muziek uit de muziekinstallatie, rondjes rennen met 20 andere uit de kluiten gewassen huisvrouwen. Als opgroeiend jochie mocht ik mee en het was verdraaid nog leuk ook. Ik mocht meehelpen met de tatami neerleggen of opruimen, samen met de humorvolle Nick. Aan het einde van de les was er altijd wel iemand jarig en werden de er net afgetrainde pondjes er weer bijgesmikkeld, daar er altijd wel een taart, quiche of pudding te verdelen viel.
Op een dag vroeg Nick of ik niet naar de judo wilde komen. Ik mocht alleen komen als ik een judopak kocht bij hem. Het stugge pak kreeg ik de eerste les omgehangen en zo werd ik ingewijd in de judo. Nick was recht door zee, streng maar rechtvaardig. Samen uit, samen thuis was het devies. Niemand buiten de boot. Ik leerde schouderworpen, vallen, houtgrepen en iemand bij zijn revers pakken zodat je houvast hebt. Die houvast was denk ik ook de bedoeling van Nick met ons jongens en meiden van net 10 jaar. Kortom, fysiek en mentaal uitharden, een uurtje per week en dat was geen straf. Als je het goed deed kon je een kleur band halen. Eerst twee gele stippen en dan de geel/oranje band.
Toen ik die een keer had gehaald vroeg hij of ik niet een keer mee wilde doen aan een toernooi. Op een vroege zaterdagmorgen reden we naar een koude sporthal in Middelharnis. Hier mocht ik mijn eerste wedstrijden doen. Het zal u niet verbazen dat ik mijn eerste twee wedstrijden kansloos verloor, mede door de plankenkoorts. Na twee keer verlies kwam Nick naar mij toe en zei : "Kom op, het gaat er niet om dat je hier met een beker of medaille weggaat, maar je moet je ook niet als een bananenschil over de tatami laten werpen. Misschien is je tegenstander sterker, robuuster, maar jij bent toch veel slimmer en de techniek heb ik je week in week uit geleerd. Dus bij de laatste wedstrijd gooi je alle schroom van je af en dus zullen ze van goede huize moeten komen willen ze Andy Boenks, Banks of hoe heet je ook alweer, kunnen verslaan. De mat op met een vastberaden gevoel en ogen die vuurspuwen. Nu ben jij aan de beurt om ook het genot van een overwinning te proeven." Tsja, daar stond ik dan in die koude sporthal. Ik veegde alle moed bijeen en bekeek mijn tegenstander : Een vadsige uit de kluiten gewassen boerenzoon gebaard op de klei van Goeree-Overflakkee. Ik pakte hem vastberaden bij de revers (zoals ik geleerd had) en zocht mijn kans om hem te vegen of te werpen. Net als bij het voetballen kan je hier ook schijnbewegingen maken en aangezien mijn opponent niet al te snelle reacties hierop had, rook ik een kansje. Ik probeerde hem te vegen, maar hiervoor tilde hij zijn been op. Met een korte en behendige heupdraai zette ik een heupworp in en het lukte verdraaid ook nog. De bloedspetters zaten nog net niet op de muren (dat is wat overdreven) , maar de kolos had ik zowaar laten zweven en klapte daarna met zijn volle gewicht op de mat. Hierna gaf ik hem geen tijd om te recupereren, want ik dook op zijn schouders af om hem in een houtgreep te nemen. Ook dat lukte. Hij stonk wel uit zijn mond, dus de seconden houtgreep leken uren te duren, maar uiteindelijk maakte de scheidsrechter met enkele ferme Japanse uitdrukkingen en bijna fascistische gebaren een eind aan het gevecht. We trokken onze pakken recht, groetten elkaar en daarna gingen we beiden op weg naar de uitgang. "Zie je nou wel, zo mag ik het zien Boenks of Banks of hoe heet je ook alweer. Onthoudt dat voor later : Ook al ben je de underdog, met vastberadenheid en slimheid kom je een heel eind. Je tegenstander was twee keer zo zwaar als jij, en hij vloog als een veertje door de lucht. Puike actie, Andy!" Zonder medaille, maar met een lullig vaantje in de hand vertrok ik na een halve dag weer naar Barendrecht, nog nagenietend van die laatste wedstrijd.
In de tientallen jaren daarna, waarin ik waterpolo-keeper, voetballer, handballer en tennisser ben geweest, bracht ik de wijsheden van Nick in praktijk. Als ik Nick in Barendrecht tegenkwam zei hij steevast nog steeds : Heeee Andy Boenks, Banks of hoe heet je verdraaid ook al weer? Alles goed ? Groeten aan moeders , doe je dat ? En als Hij het zei dan deed je dat natuurlijk.........
GEZONDHEID MOEDER AGATA (2)
Op donderdag 7 januari kregen we van Pani Magda van het Dom Seniorow de mededeling dat bij Irena Covid is geconstateerd na een test. Zij is per direct per ambulance afgevoerd naar het ziekenhuis in Aleksandrów Kujawski, dat als Covid-ziekenhuis is ingericht.
Dit zette de situatie volledig op zijn kop. Van in huis nemen geen sprake meer. Irena is daar gebracht en er zijn twee mogelijkheden : Ze overlijdt of ze komt er bovenop. We hoopten op het laatste uiteraard. Iedere dag belde Agata met de dienstdoend arts, die ons op de hoogte hield van de situatie. De eerste week was de situatie wisselend, soms iets hoger zuurstofgehalte in bloed (91-94%), moeder wordt met lepel gevoerd en krijgt anti-biotica. Verdere mededelingen of info werd niet gegeven.
AGATA'S PETEKIND OP BEZOEK
Begin januari kwam Filip Zielinski (zoon van Tomasz en Bożena)uit Poznań op bezoek. Hij bracht zijn nieuwe vriendin Marta en haar zoon Tymek mee. Het was voor hen het eerste bezoek aan Czystochleb en hij was zeer onder de indruk.
Zij sliepen boven en genoten van het uitzicht, toen nog zonder sneeuw. Filip heeft in Poznań een fitness-studio geopend die loopt als een trein. (Studio EMS:Electro Muscle Stimulation) Er wordt een individueel traject uitgestippeld met name om af te vallen. Hierbij wordt je aangesloten op een computer en daarna worden de spieren ' onder stroom gezet ' . Hij heeft zijn plek in een gegoede wijk van Poznań. Ondanks Covid draait de zaak zoals gezegd uitstekend. Zoals u eerder heeft kunnen lezen heeft Filip naar de knie van Agata gekeken en wat tips en tape voor de knie gegeven.
Het was een heerlijk weekend met goede gesprekken, lekker eten en een fikse wandeling waarin we kennis maakten met Tymek, waar een flinke kop op zat.....
Aan dit heerschap gaan ze de handen nog vol krijgen, vermoed ik, daar hij steeds de grenzen van het toelaatbare opzocht.
Samen met Filip smeden wij plannen om onze BSR in Poznań te introduceren. Hee zult u zeggen, dat heb ik eerder gelezen ...Klopt, vorig jaar zouden we in maart gaan starten met de introductie bijeenkomsten, maar door Covid ging daar een streep doorheen. Filip werkt individueel en dat is in deze tijd maar goed ook. Als alles goed gaat start ik op zaterdag 6 maart in Poznań met mijn praktijk bij hem in het gebouw. Iedere zaterdag hoop ik dan daar te zijn, hetzij met de auto of met de trein. In de volgende blog meer over deze plannen en de concrete uitwerking hiervan.
GASTEN ZURAWI JAR
Het afgelopen jaar hebben we veel bezoek gehad in onze B+B. Heel divers publiek kan ik wel zeggen : Rustig, heel rustig, soms luidruchtig, met of zonder kinderen, de eerste VIP op bezoek gehad (Poolse reggae artiest/producer van reggae-muziek) oud, jong, (uit Polen, Nederland of Duitsland), een lesbisch stel meiden, en daarnaast onze familie uit Nederland natuurlijk. Op een gegeven moment denk je alles wel gehad te hebben, totdat we het volgende stel op bezoek kregen :
Er werd geboekt voor een nacht. Om 15.00 uur in de middag kwam een grote witte Audi ons terrein op draaien. Een blonde dame met een flink bos hout voor de deur schudde mij schichtig de hand. Ik wees haar de weg naar boven en liet haar de bovenverdieping zien. Rond 17.00 uur kwam wederom een witte auto ons terrein oprijden, in dit geval een grote sportieve witte Mercedes uit het duurdere segment. Hij parkeerde naast de witte Audi en ging eerst uitgebreid zitten bellen vanuit zijn auto. Toen hij klaar was schudde ik hem de hand en kon in ieder geval opmaken dat hij het ultieme management-uiterlijk had. De blondine kwam hem reeds tegemoet en verder hadden we er geen omkijken naar, dachten wij.
Rond 22.00 uur zochten wij ons mandje op in de veronderstelling rustig te kunnen slapen. Niets was minder waar,.....de hele nacht gestommel, gehijg, gegil, gekreun en vervielen we van het ene orgasme in het andere. Gniffelend hoorden we in het begin dit alles aan. Van verdere nachtrust was verder weinig sprake en dus waren wij vroeg uit de veren om voor hen het ontbijt te serveren. Zij vertrok om 8.00 in de ochtend voor een zakelijke afspraak, hij had nog wat langer de tijd nodig om bij te komen van zijn escapades. Rond 11.00 uur vertrok ook hij en waarschijnlijk voegde hij zich later op de dag bij zijn bruingelokte vrouw en kinderen........
SNEEUW
Vanaf 4 januari is het gaan sneeuwen. Op 2 januari stopte de accu van onze Suzuki ermee. Het zou nog twee dagen duren voordat de accu in huis was, dus ik besloot mij goed aan te kleden en naar Wąbrzeźno te gaan lopen. Heerlijk door de dwarrelende sneeuw in een steeds wittere wereld....
Ook in de avond ziet alles er schitterend uit. We kunnen daar echt van genieten...
Op een ochtend, toen we vroeg opstonden, stond deze ree(bok) pardoes voor ons woonkamerraam, nog geen 5 meter bij de groene bank vandaan. Het zag ons wel, maar knabbelde daarna rustig aan een bevroren stengel......
Hoe meer sneeuw er viel, hoe meer herten dichterbij kwamen......
Tsja, zo zitten we in de ochtend aan onze pap en zien de mooiste dingen....
GEZONDHEID MOEDER AGATA (3)
Op maandag 18 januari belde Agata , zoals iedere dag, rond 11.00 uur met de dienstdoend arts in het ziekenhuis van Aleksandrow Kujawski. Tot nu toe was de situatie van moeder Irena stabiel, met zelfs zo hier en daar een bemoedigende verbetering. Nu na 10 dagen in het ziekenhuis keken we al uit naar de dag dat ze overgebracht zou worden naar Dom Seniora in Ciechocinek. Ook in het huis zelf was inmiddels een kamer ingericht waar Irena verder kon herstellen. De arts echter, gaf ons de mededeling dat de toestand van moeder ineens is verslechterd. Ze ligt aan de beademing, krijgt sondevoeding en krijgt alle zorg die nodig is. Hier moesten we het mee doen. Agata bracht de familie hierna telefonisch op de hoogte. Iedereen brandde een kaarsje voor Irena, hetzij fysiek of in gedachten.......
MAŁGORZATA GERSDORF KRIJGT GEUZENPENNING 2021
Małgorzata Gersdorf krijgt de Geuzenpenning 2021, omdat ze zich een voorvechter voor onafhankelijke rechtspraak in Polen heeft getoond. Gersdorf is de voormalige voorzitter van het Poolse hooggerechtshof. Met de geuzenpenning worden hedendaagse vrijheidsstrijders en mensenrechtenactivisten geeerd.
Volgens de stichting Geuzenpenning staat de Poolse rechtsstaat al enkele jaren onder zware druk en repressie van de partij PIS, ondanks grote internationale kritiek. " Sinds de verkiezingsoverwinning probeert PIS de rechterlijke macht volledig onder haar controle te krijgen". aldus de stichting. Maar er is ook binnenlands verzet en Gersdorf is daarin " het boegbeeld in deze strijd" , aldus de stichting. Gersdorf , geboren in 1952, was van 2014 tot haar pensionering eind april 2020 voorzitter van het hooggerechtshof. Ze weerstond een ongekende laster-, treiter- en intimidatiecampagne van PIS. Die partij wilde haar 2 jaar eerder naar huis sturen om haar daarna te vervangen door rechters met loyaliteit richting de politieke partij.
Maar op de dag dat ze geacht werd te stoppen, ging ze gewoon naar haar werk. "Ik ben gezond en nergens bang voor" ,zei Gersdorf destijds. Ze werd daarin gesteund door duizenden sympathisanten. Verder ontving ze op straat witte rozen en kreeg ze bezoek van Nederlandse rechters die haar een hart onder de riem staken. Wegens het coronavirus wordt de penning niet uitgereikt op 13 maart 2021, maar in maart 2022. Wel wordt 13 maart a.s. een toespraak van Gersdorf vertoond.
AANHOUDENDE DEMONSTRATIES IN 47 STEDEN NA INGAAN NIEUWE EN STRENGERE ABORTUSWET
Sinds 28 januari zijn mensen wederom de straat op gegaan om te demonstreren tegen de nieuwe Abortuswet, die op 27 januari is ingegaan. De strengere regels rondom abortus zouden eigenlijk vorig jaar al gaan gelden, maar werden uitgesteld na hevige demonstraties. (zie hiervoor eerdere blogs)
Het Poolse constitutionele hof besloot in oktober 2020 dat abortus ook niet langer is toegestaan op grond van ernstige afwijkingen bij een ongeboren kind. Abortus is alleen nog mogelijk als het leven van een vrouw in gevaar is, of in het geval van verkrachting of incest. Dagelijks verzamelen zich honderden mensen bij het constitutioneel hof in Warszawa, en daarna gaat de stoet vaak naar het partijkantoor van regeringspartij PIS. Sommige betogers dragen groene bandana's, als een verwijzing naar de proabortusdemonstraties in Argentinie. De burgemeester van Warszawa, Rafał Trzaskowski, die vorig jaar nog nipt de presidentsverkiezingen verloor van Andrzej Duda, zei solidair te zijn met de vrouwen en de demonstranten. De demonstraties zijn nog steeds dagelijks in vele Poolse steden......
MOEDER AGATA (IRENA SOŁTYSZEWSKA 1936-2021) OVERLIJDT AAN COVID
Op dinsdag 19 januari om 7.15 in de ochtend, werd Agata gebeld door het ziekenhuis in Aleksandrów Kujawski dat haar moeder om 4.45 uur helaas aan Covid is overleden. Het was een kort en zakelijk telefoontje met grote impact. Je verwacht het niet, of toch wel, maar je hoopt toch altijd op het positieve. We vielen elkaar geemotioneerd in de armen na het horen van dit bericht. Hadden we toch maar dit..................hadden we toch maar dat...................dat alles had geen zin meer. De arts meldde dat we ons moesten melden bij het ziekenhuis voor de persoonlijke bezittingen van Babcia en voor de overlijdensacte. Naast het ziekenhuis is het stadhuis en daar moet terstond gemeld dat moeder is overleden. Maar eerst wachtte Agata de schone (nou ja) taak om Wojtek, Jacek en Ewa met familie op de hoogte te stellen van het overlijden van hun moeder, oma, grootmoeder. Ik geef het je te doen, maar Agata deed het. Ik stelde per familieapp de Hollandse familie op de hoogte van het trieste nieuws.
Diezelfde avond werd een bezoek gepland bij de begrafenisonderneming en daar kwam het volgende rauw op ons dak : Als iemand aan Covid in Polen overlijdt zijn er 2 opties : 1. Rechtstreeks in een kist van het mortuarium naar de begraafplaats en een begrafenis zonder herdenkingsdienst of wat dan ook. 2. De overledene wordt anoniem gecremeerd (hebben ze ervaring mee hier in Polen...) en de as mag dan in een urn, die je gelukkig zelf mag uitzoeken. Met de urn onder de arm mag er een (kerk)dienst worden gehouden. De urn met de as mag je hier niet zelf houden (gezellig plaatsen op de schoorsteenmantel is er hier niet bij). Na de dienst moet die worden begraven of worden bijgezet in een familiegraf, dit om de katholieke kerk nog wat te spekken met złoty's over de rug van andermans ellende. Godgeklaagd zal ik het maar noemen, en geen wonder dat de kerken leeglopen op deze manier. Mensen zijn natuurlijk ook niet gek..
Er werd "gekozen" voor optie 2. De witte urn zal worden bijgezet in het graf van Agata's zus in Kowalewo.
Vanuit de verzekering krijg je een toelage voor het begraven van 4000 zloty's. Uiteraard is dit bedrag niet toereikend om alles te dekken. De rest droegen we als broers en zussen samen bij.
Het is een beetje onwezenlijk allemaal, maar toch moet je je erbij neerleggen, bij deze gang van zaken.
De volgende dag gingen Agata en ik nogmaals naar de begrafenisondernemer. Aan hun winkeldeur worden de overlijdensberichten opgehangen en het is dan ook een drukte van belang op deze en andere plekken waar deze berichten hangen. Hier geen overlijdenskaarten, geen advertenties in het plaatselijke suffertje. Nee, hier wordt je door de familie gebeld dat die en die is overleden. Daarna hou je dit soort kaarten in de gaten want daarop staat de datum en tijd van begraven. Rechtsonder hangt het overlijdensbericht van Irena Sołtyszewska.
Wat wel mag is nog iets meegeven voor in de kist, voordat ze het in de oven van het crematorium schuiven. Wij kochten bij de plaatselijke bloemist een mooie rode roos (in het bruine papiertje) en gaven ook de foto van Agata's zus Hania aan de begrafenisondernemer. Zo hadden we toch nog enigszins het idee iets persoonlijks aan Babcia te kunnen meegeven....
De attributen werden in ontvangst genomen en er werd ons verzekerd dat ze in de kist gelegd zouden worden. De begrafenis zou gaan plaatsvinden op dinsdag 26 januari.
Op die dag zaten we om 10.30 uur in de kerk van Kowalewo Pomorskie, dezelfde kerk waar we bijna 35 jaar geleden zijn getrouwd. Op een klein tafeltje zie je nog net de kleine urn staan met de foto van Irena ernaast. Na een half uur rozenkransgebeden, startte de kerkdienst, waarna we koud tot op het bot op konden staan om moeder naar haar laatste rustplaats te geleiden. (In Polen zijn de kerken niet verwarmd, dus ondanks mijn geitenwollen sokken en thermo-ondergoed vernikkelde ik van de kou en met mij de rest ook...)
De urn en de foto werden daarna in de begrafenisauto geplaatst. Een tweede auto was voor het vervoer van bloemstukken etc. Vanuit de kerk werd het verkeer stil gelegd en kon de stoet op weg naar de begraafplaats. Onderweg vloog nog een grote groep duiven ineens op vanuit een dakgoot, een prachtige groet vonden wij allen..... Aangekomen bij de begraafplaats zagen we het graf van Hania verpakt onder een baldakijn. Daaronder ging de pastoor zijn ruim betaalde ding doen en werd babcia bijgezet in het graf.
In het voorjaar zal een nieuwe verticale steen op het graf worden geplaatst met daarop de initialen van Hania en Irena.
Normaal gesproken zouden alle mensen nu naar een vantevoren uitgekozen restaurant gaan, maar door Covid zijn de restaurants gesloten. De familie besloot om naaste familie uit te nodigen voor een (illegale) maaltijd thuis bij Jadzia en Wojtek. Aan de mensen werd het overgelaten of ze kwamen of niet. Uiteindelijk zaten we met 30 mensen na te tafelen in het ouderlijk huis. Het eten werd verzorgd door een cateringbedrijf en het moet gezegd, het was dik in orde....Ook deze kosten werden door de 4 broers en zussen gedeeld.
Leuk voor ons en de familie was dat Michał en Bonnie naar Polen (per auto) waren gekomen voor de begrafenis. En ook zus Ewa en Jan waren uiteraard overgekomen uit Nederland.
Zo kwam op dinsdag 26 januari een einde aan een bewogen week.
SYNCHRONICITEIT
Voor en na de begrafenis zaten we een beetje te snuffelen in de papieren. Wat blijkt : Babcia is overleden op 19 januari 2021. Op 19 januari 2018 (zie blog uit die tijd) werd Babcia voor het eerst naar hetzelde ziekenhuis gebracht ter controle. Wij vertoefden toen de hele dag van 9-17 uur zonder dat er ook maar iets gebeurde met Irena. Pas na lang aandringen werd zij medisch gecontroleerd.
Een ander saillant feit is het volgende : Michał en Agata reden in oktober op een dag voor de laatste bestralingen naar Bydgoszcz. Op een gegeven moment rijden ze onderweg en zien aan de rechterkant een laag gebouw in het landschap met een schoorsteen op het dak. Uit de schoorsteen schoten metershoge vlammen en Michał en Agata stonden op het punt om de brandweer te waarschuwen. Echter, op de terugweg zagen ze dat het een crematorium was in de buurt van Chełmża. De stoker was goed bezig geweest......................In dit crematorium net buiten Chełmża is Babcia dus gecremeerd.....
Zoals gezegd kwamen Michał en Bonnie per auto uit Nederland hiernaartoe. Zij vertrokken op zondag 24 januari en troffen in Duitsland geen kip op de weg, echt surrealistisch. In 10 uur rijden waren ze bij ons en verbleven tot donderdag 28 januari bij ons. In de tussentijd was de begrafenis van Babcia. Maar ook verbleven we of bij Wojtek thuis of kwam de hele familie onze kant op. Goed voor de rouwverwerking en nog gezellig ook.
Vorige week zijn we naar de boswachter van Wronie gereden om wat hout te bestellen. Marek Linert had Grab (Haagbeuk) voor ons en we bestelden bijna 10 ruimtelijke meters, wat in m3 omgerekend ongeveer 7m3 is. Op dezelfde dag werd de eerste vracht hout reeds bij ons voor de deur gestort, gezaagd en gekloofd en al....
Met de kruiwagen breng ik het hout naar boven en dat is een fikse kluif zo met sneeuw, maar in het zonnetje en weinig wind is het net wintersport. Ik leg het hout op de kopse kant van het huis bij de ventilator van de warmtepomp. Als je iets verder doorloopt, onze nabij gelegen berg op, dan is het sprookjesachtig met alle sneeuw daar. We pakken ons als eskimo's in......
Om maar te laten zien hoe hoog de sneeuw hier ligt.....25 cm hoog tot de viltkraag van mijn laarzen.
Op 21 januari moest Agata ter controle terug naar het Oncologisch Centrum in Bydgoszcz. Zij ontmoette daar haar behandelend oncoloog Dr. Reszke. Zij constateerde bij Agata (handmatig) totale regressie van de tumor. In normaal Nederlands : De tumor is volledig weg. Dat was nog eens fantastisch nieuws! Dat hadden we in deze week net nodig. Dokter Reszke stelde voor om in juli a.s. terug te komen ter controle. In de weken ervoor moet een MRI-scan bevestigen dat werkelijk alle kanker is vertrokken. Half juli zullen we een afspraak maken en gaan we wederom naar Bydgoszcz.
Nu we toch in Bydgoszcz waren, gingen we gelijk langs bij een waarzegster. Agata had wat vragen over haar ziekte, over van alles en nog wat, maar vooral over haar moeder, die zij sinds augustus niet meer in levenden lijve had gezien. Moeder had dit alles zo gewild, zei de waarzegster. Als we nabij waren geweest waren we aan haar blijven trekken. Ze was klaar met het leven en kon in rust gaan. Dit gaf ons en de familie gemoedsrust. Al met al een ook eens positief bezoek aan Bydgoszcz!
Op 21 januari overleed een andere Barendrechtse sporticoon : Binnenland-voorzitter Frits Den Hoedt werd 79 jaar en Covid deed hem helaas de das om. Waarom dit hier in deze blog ? Je hebt toch niets met Basketbal ? Klopt, maar wel met Frits.
Eerder in deze blog schreef ik iets over fourniturenwinkels in NL en PL. Ook Frits en vrouw Janny hadden zo'n winkel in Barendrecht. Aan het Doormanplein waar nu Den Pimpelaer zit was hun winkel. Het moet gezegd, dat Frits uit ander hout was gesneden dan de uitbaters in de andere fourniturenwinkels. Met mijn moeder of zelf kwam ik geregeld in hun winkel om wat artikelen te kopen. Dat is lang geleden. Recenter is dat Frits en ik in de Sportjury van de Gemeente Barendrecht zaten. Jarenlang troffen we elkaar daar. Frits was recht door zee, zeg maar rechtlijnig. We konden elkaar lekker uitdagen. Steevast was mijn vraag : Frits , hoe heet dat kleine klotecluppie van jou ook al weer ? Hij ontplofte keer op keer en retourneerde steevast dat handballers geen hersens hebben en er alleen maar hard inkleunen. Ik reposteerde dat basketbal een sport voor mietjes was omdat je bij het minste of geringste een Persoonlijke Fout kreeg toegewezen, om nog maar te zwijgen van de administratie daaromheen. Frits, zei ik, Basketbal is een sport voor ballen. Hij keek mij dan schuin vanonder zijn bril aan en vond dat we maar op moesten houden met gallen op elkaar en uiteindelijk zei hij dat we allebei iets met ballen hadden en dat klopte natuurlijk. In mijn Sprongschot-tijd hadden we ons veld langs het spoor bij het station, maar s'winters handbalden we in sporthal De Driesprong, waar Frits met zijn basketbalclub Binnenland hoofdgebruiker was. Na de trainingen op vrijdag en de wedstrijden op zaterdag en zondag troffen we elkaar in de kantine aldaar die toen gerund werd door "de snor" , de gesjeesde barkeeper van Rotterdamse uitbater De Rustburgh. Fameus waren de "broodjes lampenkap" die de snor serveerde : een te doorgebakken kroket in een oud,hard broodje (met mosterd). 
Frits kwam ik gedurende vele jaren ook bij ons huis aan de Walmolen tegen. Tegenover ons stond jarenlang een doorgangshuis voor top-basketballers, zowel voor dames als heren. Frits verzorgde in de warme periode van het jaar de tuin aan voor- en achterkant. Als dank mocht hij met eigenaar en basketbalcoach Ron Baan.mee uit golfen en zo kwam Frits op bijzondere plekken in binnen- en buitenland. In de voortuin namen we steevast het laatste nieuws in het algemeen, maar vooral op basketbalgebied door.
Frits probeerde mij echt enthousiast te maken voor het basketbal. Hij nodigde mij enkele keren uit om te komen kijken naar een door hem georganiseerde interland of als zijn Binnenland tegen een profclub voor de beker moest spelen. Met Mart Smeets in de commentaarspositie en de camera's van Studio Sport in de sporthal was hij uiteraard trots op zijn bijdrage.
Ooit organiseerde ik een jeugd-handbaltoernooi voor Barendrechtse basisscholen in De Driesprong. Doe dat niet, waarschuwde Frits want daar komt geen kloten van terecht. Toch zetten we door en toen hij op een keer (meestal de maandag in de voorjaarsvakantie) kwam kijken en zag hoe "zijn sporthal" vol met handballende jeugd stond en de tribune afgeladen was met ouders, kon hij niet ontkennen dat hij het mis had. Steevast sprak hij dan van een test om mij te prikkelen en dat was hem aardig gelukt......
Frits was in totaal 29 jaar voorzitter van Binnenland in verschillende periodes. Als ik Binnenland was zou ik de gemeente vragen om de sporthal om te dopen tot de Frits Den Hoedt Hal, zoals er ook een Johan Cruijff-Arena is. Mister Binnenland verdient dit en hopelijk gaat de huidige voorzitter Wim v/d Hoek zich hier sterk voor maken, want Frits heeft in Barendrecht en voor het Nederlandse Basketbal onuitwisbare sporen nagelaten......
En zo komt er een einde aan deze blog, die werkelijk alle emoties in zich had. Ik eindig met een passend gedicht. Er mag gereageerd worden overigens. Dat stellen we zeer op prijs, dus schroom niet.
Veel liefs van ons beiden !
Andy en Agata.
EN OF HET HIER GESNEEUWD HEEFT
Eerste sneeuw. Ja eerste sneeuw,
maar wie heeft ogen voor de laatste,
de laatste sneeuwpop, het smelten
van de voeten, wie let daarop ?
Zo gaat het ook met pijn.
Je voelt het onbarmhartige
begin maar het verdwijnen
maak je op uit het verdwenen zijn.
Judith Herzberg
