HET POOLSE LEVEN 5

TORUN PORUSZA staat op dit speciaal ontworpen billboard als je Torun via de buitenwegen binnenrijdt. Het is inderdaad een mooie poster, ter gelegenheid van het feit dat Torun inmiddels 20 jaar op de werelderfgoedlijst van de Unesco staat.
De tekst TORUN PORUSZA staat voor:
1. Torun zet in beweging
2. Torun ontroerd
Enkele weken geleden zijn we in Torun naar een prachtige film geweest : "Three Billboards Outside Ebbing Missouri". Inmiddels heeft actrice Frances McDormand een Oscar in ontvangst mogen nemen voor haar rol in deze ontroerende, maar zo hier en daar ook bikkelharde film. Net als de aanplakborden in die film, wil ook dit bord je aandacht, maar dan anders....

Ook de achterkant  is de moeite waard. Op de prachtige foto wordt de aandacht gevestigd op het feit dat 2017 het jaar van de WISŁA is. De Wisła is de grootste rivier van Polen, en hij stroomt van Zuid naar Noord in een grote slinger door heel Polen heen, zoals op het kaartje linksboven is te zien. Torun ligt aan deze beroemde rivier, met de twee karakteristieke oude bruggen : Een voor auto's en een voor de trein. Inmiddels zijn er buiten de stad moderne bruggen aangelegd voor het alsmaar toenemende verkeer op de binnenwegen en de A1 , de tolweg van Gdansk naar Łódź. 

 

Gedurende de barre koude van de afgelopen weken was de snel stromende Wisła bijna bevroren. De voorbijtrekkende ijsschotsen vormden een fascinerend schouwspel, evenals het prachtige panorama op deze eeuwenoude vestingstad. Bijna iedereen die dit heeft gezien, wordt verliefd op Torun en niet voor niets is dit uitzichtspunt een van de 8 highlights die je in Polen gezien moet hebben.......

Op 1 maart j.l. vierde Agata's moeder Irena haar 82e verjaardag in het Dom Seniora te Ciechocinek.
We hadden voor de gelegenheid cocosmakronen en een sernik (Poolse kwarktaart) gebakken. Kaarsjes mochten niet ontbreken en het uitblazen vormde geen enkel probleem.

Op 10 maart j.l. waren Agata en ik er helemaal klaar voor : de informatiemiddag bij ons thuis....

In een gratis blad hadden we op de voorpagina deze advertentie laten plaatsen. De mensen konden tussen 16-18 uur een presentatie van ons beiden verwachten. Eerder in de week hadden we geoefend en dat ging goed. In de tussentijd hadden we dranghekken bij de voordeur laten plaatsen en verkeersregelaars stonden klaar om het verkeer op de Ulica Toruńska in goede banen te leiden. Een enorme sernik stond klaar om uitgedeeld te worden, folders lagen in stapels klaar, het huis was grondig gestofzuigd, wijzelf strak in het pak gestoken. Om 16 uur hielden we de voordeur angstvallig in de gaten, maar zowel om 16.10 als om 16.20 uur meldde zich nog niemand. Simply, onze rode kater zorgde voor wat vulling op de bank, maar ook hij viel al snel in een diepe slaap. Om 16.30 uur keken we elkaar aan en konden een glimlach niet onderdrukken. Dit bleek geen succes. Polen laten zich niet zomaar lokken naar een info-bijeenkomst van Body Stress Release, daar is blijkbaar meer voor nodig : mond-op-mond-reclame bijvoorbeeld van onze inmiddels talrijke klanten. Ook denken we eraan om net als ooit Koos van Ravensteijn in Nederland, bijeenkomsten te organiseren in buurthuizen. Koos heeft daar zijn eerste klanten in Nederland mee geworven en net als hij zijn ook wij pioniers, maar dan in Polen. Om de dag nog enige glans te geven, zijn we maar wat in Torun gaan drinken : een vers getapt biertje bij brouwerij Jan Olbracht.

In twee kranten, de Poza Torun en de Poza Bydgoszcz, in een oplage van in totaal 70.000, hebben we het bijgaande stuk geplaatst.

Uiteindelijk hebben we nu klanten uit de vriendenkring, familie en via practitioners in Nederland, die Polen naar ons doorverwijzen. Deze maand hebben we reeds anderhalf keer een gemiddeld Pools maandloon bij elkaar gereleasd en uiteraard zijn we daar heel gelukkig mee.

Ook gelukkig waren we met ineens warm weer. Van -15 was het ineens +15 graden en dus togen we met picknickspullen naar ons landje om daar lekker in het zonnetje te liggen.

Maar dat liggen duurt wat mij betreft niet lang, want ik ben nieuwsgierig naar de omgeving. Rond ons landje liggen diverse moerassen, ontstaan door turfdelving .........

Fascinerend zijn ook de vele V-formaties ganzen die over ons landje vliegen....

En na zo'n heerlijke dag is het tijd voor weer wat reuring op ons landje.Het landje is al een tijdje genivelleerd en dus werd het tijd om ons huis en garage precies uit te laten zetten. En wie komt daarvoor ? Juist, de Geodeta, oftewel de landmeters, die volgens het kadaster en de bouwtekening alles precies gaan uitzetten in de vorm van houten hekjes en touwen.

Als eerste begonnen ze beneden in de krater, aan het uitzetten van de garage. En daar ontstond gelijk het eerste probleem.........

..... er was te weinig uitgegraven, en dus stonden de roze paaltjes in de berg, wat zou betekenen dat de garage ingegraven wordt in de berg. Niet echt een goed plan dus, en werk aan de winkel om een bulldozer in te schakelen die meer grond van de berg moet afsnoepen om meer ruimte te maken voor de garage. En wie kan dat ? Marcin, de zoon van Wojtek, de broer van Agata........ Nog diezelfde dag kwam hij uit Pływaczewo gereden met de benodigde machine en in 3 uurtjes was de klus geklaard...

Inmiddels ging bovenop de heuvel alles volgens plan voor wat betreft het uitzetten van ons huis. Aan de houten stellages worden gele draden bevestigd, die precies haaks en op hoogte de hoeken van het huis in kaart brengen.

De volgende morgen kon hetzelfde voor de garage gedaan worden .........

En dus is het nu wachten tot de dooi gaat inzetten........en dat kan nog wel even duren, helaas...........

Deze blog begon ik met een wervend touristisch verhaal over Torun. Toch is het ook goed om eens aandacht te besteden aan een fenomeen dat zijn oorsprong ook in Torun kent, maar dan van wat andere allure. We hebben het dan over Radio Maryja , en zoals vermeld in het logo, de katholieke stem in uw huis..........

Dit billboard staat vlakbij ons huis in Grębocin, en dus wonen wij op 7 kilometer afstand van het hoofdkwartier van deze radiozender. De oprichter, zelf benoemd priester Tadeusz Rydzyk, heeft jaren geleden deze zender opgericht met ingezameld geld om de Leninwerf in Gdansk zogenaamd te behoeden voor de ondergang. Deze werf, waar Solidarinosc onder de bezielende leiding van Lech Walęsa het comministische regime aan het wankelen bracht begin jaren 80, wilde Rydzyk redden. Veel mensen stortten miljoenen in zijn kas, maar in plaats van de werf richtte hij er zijn media-imperium mee op. Inmiddels verkondigt hij zijn boodschap aan " echte Polen"  niet meer alleen via de radio, maar ook via televisiestation TRWAM (oftewel: " ik zal overleven ") en de krant Nasz Dziennik (" Ons Dagblad" ). Deze namen kenmerken het denken van Rydzyk. Het katholieke Polen wordt volgens hem bedreigd van alle kanten. In deze strijd verdwijnen nuances en blijft alleen een strijd over tussen 'echte Polen' en vijanden. De zender levert de nodige vijandige taal aan het adres van Joden, homo's, de EU, liberalen, voormalige communisten en het 'vreemde kapitaal' die volgens Radio Maryja Polen in hun macht proberen te krijgen. De zender zendt bijna alleen gebeden en kerkelijke vieringen uit. Maar het zijn de praatprogramma's die de radio controversieel maken, vanwege hun politieke en xenofobe karakter. Trouwe luisteraars, zo'n anderhalf miljoen, zijn merendeels oudere dames, de zogeheten ' mohair-baretten' . Deze bijnaam danken ze aan hoofddeksels van pluizige mohair-wol, bij deze leeftijdsgroep erg populair. Radio Maryja wordt in stand gehouden door giften van luisteraars. Rydzyk heeft ook nog een andere geldschieter achter de hand, nl. Jan Kobylanski, een Amerikaanse miljonair van Poolse afkomst.
Waarom al deze info? Een heleboel mensen vragen geregeld aan ons of we ons politiek wel thuis voelen in Polen. Gezien onze afkeer van politiek in het algemeen, proberen we toch een beetje te doorgronden waarom de PIS en Kaczynski aan de macht zijn in Polen. Veel Polen hebben zich van de politiek afgekeerd en gaan , net als wij, niet meer stemmen. De opkomst bij de laatste verkiezingen hier was dan ook erg laag en dat verklaart waarom de PIS en Radio Maryja twee handen op een katholieke en conservatieve buik zijn. Deze betrekkelijk kleine groep vormde dus een grote stemmacht. De PIS doet wat het wil :  Ex-communisten, zoals generaal Jaruzelski, worden nu aangepakt, media worden beknot, gerechterlijke raden worden voorzien van vriendjes van Kaczynski, om nog maar te zwijgen van het ongebreideld bomen kappen in het laatste oerbos (Białowieża) van Europa.

Nederland is inmiddels overgenomen door de multinationals Unilever, Shell en andere grootgrutters. Zij bepalen wat goed is en minister-president Rutte moet zich in alle bochten wringen om de dictaten door het parlement te jagen (o.a.afschaffen divident belasting voor bedrijven). Daarnaast mag liegen van hem op zijn tijd, dus of het nou NL of PL is , overal hetzelfde. Ruud Lubbers werd zowaar bij zijn overlijden de hemel in geprezen, maar door zijn pact met salon-socialist Wim Kok zijn we het Tatcheriaans neo-liberaal gegraai ingedreven, waarbij de staat zich terugtrekt en het bedrijfsleven bepaalt wat er gebeurt. Kijk naar de zorg, het medische systeem, onderwijs, het gaat door marktwerking naar de kloten. De menselijke maat is uit het oog verloren, dit alles om het financiele systeem te laten floreren. Kortom, politiek is speelbal der financiele elite geworden en wie zijn daar de dupe van ? Juist, u en ik. Daarom zijn we hier en houden we ons bezig met BSR, het bouwen van ons huis, genieten volop en leven met de dag, vooral in het NU. (Lees ook : De Kracht van het NU door Eckhart Tolle)

Genoeg nu van dit politiek geblaat. Beter te kijken  naar vrolijker zaken, zoals het bezoek van mijn ouders Rina en Dries. Het was heerlijk hen een week om ons heen te hebben en veel dingen met hen te ondernemen, te bespreken en te laten zien, zoals de omgeving hier in Grębocin.

Natuurlijk gingen we met de oranje vrachtauto op stap naar ons landje....

Maar ook leuk was het bezoek aan Agata's moeder Irena in Ciechocinek.

En dan ineens was het weer bar koud en moesten we ons inpakken als Eskimo's....

 

Natuurlijk gingen de bouwvoorbereidingen intussen ook door. Wojtek, de buurman van Agata's broer heeft het betonijzer inmiddels gevlochten. Graag geeft hij ons uitleg hoe dit in zijn werk gaat. We moeten vaak lachen om zijn humor en zijn uiterlijk lijkt een beetje op die van Obelix.....

Gelukkig was het ook wel eens minder koud. De zon scheen volop en dan is het heerlijk om een boswandeling bij het vroegere ouderlijk huis van Agata in Młyniec te maken.

Helaas is het voorheen ouderlijk huis nu bijna opgeslokt door een firma die zand afgraaft. Weg landelijk aanzicht........

De opa van Agata, Wacław, heeft na afloop van de Tweede Wereldoorlog een kapelletje opgericht in de buurt van die woning. Het is er nog steeds en de buurtbewoners hebben het pas gerestaureerd.

Omdat het toch vriest dat het kraakte, konden zware transporten makkelijk ons landje bereiken. Een grote truck heeft 1300 stenen gebracht om verwerkt te worden in de fundering van ons huis en garage. Dries volgde alles met grote interesse natuurlijk.

Inmiddels staat in onze woonkamer te Grębocin de ooit in 2010 door Dries gemaakte originele BSR-bank.

Uiteindelijk hebben we mijn ouders op 21 maart, de eerste lentedag, gebracht naar het Lech Wałęsa Airport te Gdansk. Na hen uitgezwaaid te hebben gingen we in alle vroegte (8.30 uur) uitwaaien op de prachtige Molo (pier) van Gdynia-Orłowo. Even wat anders als de pier in Scheveningen....

Do Widzenia !
Tot de volgende keer !

Andy + Agata.

HET POOLSE LEVEN 4

                                          'T IS GROEN IN MIJN HOOFD

                                          't Is groen in mijn hoofd, met viooltjes gefleurd,
                                          in het bed van mijn denken, gezaaid in mijn jeugd,
                                          waar de zon die mijn ziel blauw heeft gekleurd,
                                          voor mij schijnt en geen zorgen of ondergang heugt.

                                          Ik strooi met boeketten die ik overal pluk
                                          en glimlach naar ieder, zo blij als ik ben,
                                          een storm van vervoering, een dichters geluk.
                                          Zo een moet geen mens zijn, maar lente.

                                                                           Kazimierz Wierzyński
                                                                                       Vertaling: Gerard Rasch

Als je die prachtige bloem op de vensterbank ziet staan, en deze 2 mannetjes fazanten in je achtertuin ziet lopen, al ruziemakend (over de vrouwtjes natuurlijk), dan lijkt het of de lente nabij is. Nou vergeet het maar : s'Nachts is het hier -14 graden en overdag komen we niet verder dan -9. Heel gewoon overigens, al was het wel lang geleden zo koud geweest.

En wat doe je dan zoal in dat weer ? Je belt je vismaat, pakt je hengel in, een grote beitel met steel erbij, wat voer, een visnet, zoekt het dichtst bijzijnde meer, flesje wodka erbij..... en je hakt een wak en genieten maar.......

Dit prachtige meer (Jezioro Szurkowskie) ligt op nog geen 10 minuten fietsen van ons landje. Dus als de lente inderdaad komt , dan kunnen we hier, net als voorheen bij de Wevershoeve in Barendrecht, gaan zwemmen.

Een stoel heeft 4 poten. Die van ons bestaat uit de volgende :LIEFDE, GEDULD,VERTROUWEN en DOORZETTINGSVERMOGEN, en zo is het..........................................

Op 8 februari j.l. stond dit artikel in de Nowosci Toruńskie, en de hele maand iedere dag een kleine advertentie. Gevolg : Inmiddels 8 betalende klanten die starten met 3 behandelingen, leuke gesprekken, goede resultaten, blije mensen. Voila ! Eind deze maand komt er ook een artikel in de regionale krant Poza Torun en begin maart in de Poza Bydgoszcz.

Zin in iets anders, iets cultureels, ga dan naar Torun. Daar heeft de Spaanse architect Fernando Menis het "Centrum Kulturalno-Kongresowe JORDANKI" ontworpen en neergezet. In 2015 is het geopend.(zie Wikipedia voor een indruk) Vooral binnen is het fabuleus en alleen daarvoor al een bezoek waard. Wij gingen naar een concert van zangeres Anita Lipnicka en ook dat was zeer de moeite waard.

Nu we hier zijn maken we feestdagen mee, die we eigenlijk niet kennen. Op 8 februari was het "vette donderdag" hier in Polen, de laatste donderdag voor het vasten begint. Iedereen koopt dan bergen oliebollen en de hele familie smult daarvan.
14 februari is Valentijnsdag, genoemd naar de heilige Valentinus.
Op 14-2 was Walenty Bengsch jarig. Die man heeft in de familie Bengsch naam gemaakt. Hij kwam in 1975 naar Nederland om zijn naamgenoten op te zoeken, waarna diverse Bengsch-en naar Polen op familiebezoek en vakantie zijn gegaan. Dat was voor die tijd zeer gewaagd . Walenty Bengsch, fameus gastheer, charmeur, uitmuntend organisator, is er min of meer de oorzaak van dat ik Agata heb leren kennen, en dat wij nu in Polen wonen en leven. Een volgende keer meer hierover.

Ook op deze 14e februari was het Aswoensdag en dat hebben we aan den lijve ondervonden. Jadzia, de vrouw van Agata's broer Wojtek is ook op deze dag jarig. We waren uitgenodigd om te komen eten en dat betekent met veel mensen een rijk gevulde dis verorberen, waarin vis de hoofdmoot omdat aswoensdag een vastendag is. Op een gegeven moment komt het nichtje van 3 langs met een papieren zakje met daarin wat "as". De plaatselijke pastoor heeft het spul gewijd en zij strooit het bij ieder van ons over het hoofd.

De afgelopen tijd zijn er diverse gesprekken geweest betreffende de bouw van ons huis, te beginnen met de aanvraag voor aansluiting Waterleiding. Als de vorst uit de grond is, komt een mannetje van de gemeente een sleuf graven op ons land met daarin de aftakking naar ons huis en garage.

Met architect Lamparski hebben we diverse keren gesproken. Hij heeft er voor gezorgd dat we binnen 5 dagen Gemeentelijke Toestemming kregen om te gaan bouwen(!) Toen dat formeel was beklonken zijn we samen met hem naar het stadhuis gegaan om 2 dingen op te halen: Een bouw-dagboek dat altijd op de bouwplek aanwezig moet zijn  +  een geel informatiebord dat op de bouwplaats opgehangen moet worden. Kortom, de bouw is op 20-2 van start gegaan !

Babcia Irena, Agata's moeder, woont nu in een verzorgingstehuis voor dames met alzheimer en aanverwante aandoeningen. Op 11 februari vonden we het tijd haar eens kennis te laten maken met het huis waar ze 11 jaar in gewoond heeft, hier in Grębocin. We haalden haar op en vertelden haaar bij het instappen in onze auto, waar we naartoe zouden gaan. Met toch wel enige reserve deden we dit, niet wetende wat de gevolgen zouden kunnen zijn. Vol bravour reden we de oprijlaan op van het huis waar zij 11 jaar heeft gewoond. Tot aan het uitstappen geen enkele vorm of blijk van herkenning van huis en omgeving. Eenmaal binnen gingen we gelijk met haar een rondje maken. Ze vond alles mooi en prachtig, maar geen enkele vorm van verbazing dat wij in haar huisje zijn getrokken, niets.....Totdat we in onze slaapkamer kwamen. Daar hangt boven ons bed een schilderij. Toen trok ze haar wenkbrauwen op en zei : " He, die heb ik met mijn man voor ons trouwen kado gekregen. Leuk dat je die hier hebt opgehangen , zeg !" Haar ogen fonkelden voor het eerst in ons huis........... We weten dat ze van koken houdt en daarom zijn we in de keuken gaan zitten, waar ze maar wat graag meehielp met barszcz (krotensoep) maken.

Na het middageten gingen we haar weer terugbrengen naar Ciechocinek. Tijdens het instappen voor ons huis zag de buurman haar. Hij was enthousiast en wilde weten hoe het met haar ging.
"Goed hoor! " Later toen we op weg waren vroeg ze " Wie was die man ? Wat moest hij van mij ?"

Dat moeder weer eens langs was geweest, ging hier als een lopend vuurtje door het huis. De bovenbuurman, Marek, is een aardige man die heel veel in en om het huis doet. Zo maait hij s'zomers het gras rond het huis, hij doet reparaties, regelt de electrische verwarming, het huisvuil/ recyclebare afval zet hij langs de straat en nog heel wat meer zaken. Vlak voor Kerst is zijn hond overleden en daarover was hij tot tranen toe geroerd. Hij was de eerste bewoner die een gedeelte van de toenmalige eigenaar kocht : de zolder. Hij vertelde dat voordat hij het kocht, dit huis dienst deed als huis van lichte zeden c.q. bordeel, hoerenkast. Dit verklaard waarom het hele huis is opgeknipt in kleinere wooneenheden.......Saillant detail : Onze naaste buren kwamen voor de verkoop kijken en vonden het voor hen prima. Nadat zij het gekocht hadden gingen ze naar het toilet. Na het eerste doortrekken liep de drek door het hele huis. De wc-pot bleek gewoon op de vloer te staan, zonder afvoer.....Gekocht is gekocht, daar viel niets meer op te verhalen. Uiteindelijk hebben ze een maalinstallatie op de toiletpot aangesloten..... Na ieder toiletgebruik gaat een soort koffiemolen-geluid door het hele pand, ten teken dat een van de twee zijn/haar behoefte heeft gedaan. De oorspronkelijke verkoper van dit hele pand zit inmiddels achter slot en grendel inzake malversaties, oplichting, belastingontduiking en huiselijk geweld...............

Soms sneeuwt het ineens heftig. Graag gaan we dan uit wandelen in Grębocin en omgeving  ook al is het avond.

Omdat de bouw van ons huis officieel van start is gegaan, hebben we een aantal gesprekken gevoerd met mogelijke uitvoerders van de fundering van huis en garage. Uiteindelijk kwamen we bij de buurman van Wojtek uit, die toevallig ook Wojtek heet. Met hem gingen we om de tafel voor de details.

Hij doet de uitvoering en wij bestellen voor hem het materiaal. Het eerste werd de volgende dag voor de deur bij hem gestort : betonijzer in verschillende diktes.

Maar voordat hij aan de slag kan, moet eerst de temperatuur omhoog. Dus dat zal nog wel even duren. Vlak voor de vorstperiode spraken we een man die ons landje kon gaan egaliseren. Met zijn buldozer/graafmachine heeft hij twee dagen veel werk verzet.

Op onze heuvel heeft hij een waar plateau gemaakt. De bergen en dalen die er bovenop de heuvel waren (ongeveer 1,5 meter verschil) heeft hij met zijn sjofel in de put geworpen. Een hele verbetering en vergroting van het bouwoppervlak. Rechts op de foto staat nog het boompje van Uta. Na de vorst zal dit boompje (en nog 4 andere boompjes) door hem opgepakt worden en tien meter verderop geplaatst worden op voldoende afstand van ons terras. Een groter obstakel vormde een grote berk van een meter of 6 hoog. Die, met nog 5 kleinere berkenboompjes, stond midden in ons te bouwen terras. Het lukte hem dit alles met de machine op te pakken en te verplaatsen naar ingang van ons landje.

 Aan weerszijden bij entree op het landje begroeten de 5 berkenbomen je en vormen zo een beetje een oprijlaan.

De zandafgraving is ook meer in model gekomen en de plek waar de garage van 6x12 meter gaat komen is ook uitgegraven.

Intussen is het nog steeds erg koud. s'Nachts, als het raam op een kiertje staat, bevriest het condensvocht.

Afgelopen zaterdag zijn twee electriciens in de barre koude bezig geweest om bouwstroom af te tappen van een electriciteitspaal op ons landje. Van 9-12 zijn ze daarmee bezig geweest en we troffen ze beiden zowat vastgevroren bij de paal aan......

Na de installatie van deze kast en al de graafwerkzaamheden is het heerlijk toeven op en rond ons landje...

Over twee weken komen mijn ouders naar ons toe. Zij hebben ons huis en het landje nog niet gezien en we vinden het erg leuk en fijn dat ze komen. Dat doen ze toch nog maar even met hun 84 en 85 jaar !

Do widzenia ! Tot de volgende keer !

Andy en Agata.